Đẩy mạnh khám sức khỏe toàn dân – chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh chủ động

Đại Đồng là một trong những địa phương đầu tiên của tỉnh triển khai khám sức khỏe toàn dân hưởng ứng ngày SKTG 7.4

Xã Đại Đồng là một trong những địa phương đi đầu, minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hoạt động khám sức khỏe cộng đồng nhân Ngày sức khỏe thế giới 7/4/2026 vừa qua. Đặc thù của Đại Đồng là địa bàn có tới 3 khu công nghiệp, mật độ dân số đông đúc, quy tụ người lao động từ nhiều vùng miền trên cả nước về sinh sống. Sự phân bố dân cư phức tạp tại nhiều thôn xóm cùng nhận thức về việc đi khám sức khỏe định kỳ chưa đồng đều là rào cản lớn đối với công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu. Tuy nhiên, nhờ sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị địa phương, công tác khám sức khỏe toàn dân đã được triển khai đồng bộ, bài bản và gặt hái được nhiều kết quả rất tích cực.

Tính đến thời điểm hiện tại, 100% các thôn trên địa bàn xã Đại Đồng đã hoàn thành tổ chức khám sức khỏe trong chiến dịch kéo dài từ ngày 7/4 đến ngày 17/4/2026. Kết thúc đợt cao điểm, có hơn 54% tổng số người cao tuổi tại địa phương được khám sức khỏe. Đặc biệt, chương trình đã tiến hành khám sàng lọc cho gần 200 người trong độ tuổi từ 40 đến 59 tuổi. Qua chiến dịch, các bác sĩ đã kịp thời phát hiện, phân loại nhiều trường hợp mắc hoặc có nguy cơ cao mắc các bệnh không lây nhiễm, đặc biệt là tăng huyết áp và đái tháo đường. Hệ thống thống kê ghi nhận 87 người có chỉ số tiền đái tháo đường và đái tháo đường, 256 người có chỉ số mỡ máu tăng, tăng cao. Sau khi chiến dịch kết thúc, Trạm Y tế xã Đại Đồng vẫn tiếp tục duy trì thường xuyên công tác khám sàng lọc tại trạm để người dân có cơ hội kiểm tra sức khỏe. Đến nay, toàn xã đã có gần 6.400 người dân được hưởng lợi trực tiếp từ chương trình chăm sóc sức khỏe cộng đồng ý nghĩa này.

Thông qua hoạt động khám, nhiều người dân phát hiện mắc bệnh và được tư vấn chuyển vào quản lí, điều trị chuyên sâu

Là một trong những người dân được phát hiện bệnh kịp thời, ông Hoàng Tiến Phước, trú tại thôn Núi Đông, xã Đại Đồng, chia sẻ rằng bản thân chỉ biết mình bị tăng huyết áp khi tham gia chương trình sàng lọc tại nhà văn hóa thôn. Ngay sau khi có kết quả, ông đã được các cán bộ y tế giải thích cặn kẽ về mức độ nguy hiểm, các biến chứng nguy hiểm của căn bệnh này nếu không được kiểm soát tốt. Thấy được tầm quan trọng của việc điều trị, ông Phước đã lập tức đăng ký tham gia quản lý bệnh mãn tính và nhận thuốc điều trị định kỳ tại Trạm Y tế xã. Sự tư vấn tận tình của thầy thuốc giúp ông giảm bớt lo lắng, yên tâm điều trị để bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng cuộc sống hàng ngày.

Chia sẻ về những kinh nghiệm thực tiễn trong công tác tổ chức, bác sĩ Nguyễn Thị Thắm, Giám đốc Trạm Y tế Đại Đồng cho biết, giải pháp then chốt đầu tiên là phải làm tốt công tác tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương để huy động toàn bộ các lực lượng đoàn thể cùng vào cuộc hỗ trợ. Song song với đó, y tế cơ sở cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động người dân tham gia bằng nhiều hình thức phong phú từ loa truyền thanh đến các buổi họp thôn. Việc tổ chức các bàn khám cũng cần được bố trí linh hoạt, khoa học nhằm tiết kiệm thời gian cho bà con. Đặc biệt, công tác ứng dụng công nghệ thông tin vào việc quản lý, theo dõi sát sao hồ sơ sức khỏe của bệnh nhân sau chiến dịch tại cộng đồng là yếu tố quyết định để duy trì hiệu quả bền vững của chương trình.

3 Thực hiện chỉ đạo của Bộ Y tế, các địa phương trong toàn tỉnh đều đồng loạt triển khai khám sức khỏe toàn dân

Tiếp nối những thành công của Đại Đồng, hoạt động khám sức khỏe toàn dân cũng được triển khai đồng bộ, điển hình như tại phường Vũ Ninh. Ghi nhận tại các điểm khám ở khu dân cư cho thấy tinh thần trách nhiệm cao của đội ngũ y bác sĩ và sự hưởng lợi rõ rệt của những đối tượng yếu thế, người cao tuổi có hoàn cảnh đặc biệt. Chương trình không chỉ tiếp cận những người có đủ điều kiện đi lại mà còn mang dịch vụ y tế đến tận giường bệnh của những bệnh nhân nặng, thể hiện tính nhân văn sâu sắc của chính sách y tế toàn dân.

Bà Nguyễn Thị Thu (69 tuổi, trú tại tổ dân phố Thị Cầu 4) có tiền sử tai biến mạch máu não đã hơn ba mươi năm nay. Đến với điểm khám, bà được các bác sĩ kiểm tra kỹ lưỡng và phát hiện tình trạng đục thủy tinh thể giai đoạn tiến triển. Tại đây, bà Thu đã được tư vấn đến Bệnh viện chuyên khoa để khám và điều trị, hướng dẫn chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt để chung sống an toàn với bệnh tật. Sự hướng dẫn tận tình, dễ hiểu của các y bác sĩ đã giúp bà cùng gia đình vơi đi phần nào gánh nặng tâm lý bấy lâu nay.

Đối với những trường hợp đặc biệt không thể di chuyển, ngành y tế đã linh hoạt tổ chức các tổ y tế lưu động đến tận nhà. Ông Vũ Anh Tuấn (74 tuổi, cũng ở tổ dân phố Thị Cầu 4) bị tai biến hiện phải nằm liệt giường hoàn toàn nên không thể đến điểm khám tập trung tại nhà văn hóa. Gia đình ông đã vô cùng xúc động khi được đoàn cán bộ y tế gồm các bác sĩ nội khoa, chuyên khoa mắt, chuyên khoa da liễu đến tận nhà để thăm khám. Các bác sĩ đã kiểm tra tổng thể, hướng dẫn người nhà cách xoay trở, vệ sinh chống loét và chăm sóc chuyên biệt cho người liệt giường. Đại diện gia đình ông Tuấn đã bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc trước sự tận tụy của đội ngũ thầy thuốc.

Nhiều người cao tuổi được chính quyền địa phương và Trạm Y tế vận động tham gia hoạt động khám sức khỏe

Đánh giá về chuyên môn sau 3 ngày triển khai khám cộng đồng, bác sĩ Trần Thị Hải Yến, Trưởng khoa Khám bệnh, Chữa bệnh và Cận lâm sàng, Trạm Y tế Vũ Ninh cho biết, áp lực công việc trong chiến dịch là rất lớn khi trung bình mỗi ngày đoàn phải thực hiện thăm khám cho khoảng 500 - 600 người dân. Qua thực tế sàng lọc, hội đồng chuyên môn nhận thấy một số vấn đề nổi cộm trong nhận thức của người dân về sức khỏe. Đáng báo động là tình trạng một số bệnh nhân dù đã biết bản thân mắc bệnh tăng huyết áp từ trước nhưng lại không đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được điều trị, quản lý theo hướng dẫn của bác sĩ. Thay vào đó, họ có thói quen nguy hiểm là tự đến các hiệu thuốc tư nhân để mua thuốc tự điều trị, dẫn đến nguy cơ tai biến cao.

Bên cạnh đó, do đối tượng tham gia khám lọc chủ yếu là người cao tuổi, nên tỷ lệ người dân mắc các bệnh lý về xương khớp, đục thủy tinh thể và các bệnh lý về mắt chiếm số lượng khá đông đảo. Đặc biệt, thông qua việc triển khai kỹ thuật chụp X-quang ngực tại chỗ, các bác sĩ đã phát hiện không ít trường hợp người dân bị tổn thương phổi, giãn phế nang do thói quen hút thuốc lá, thuốc lào lâu năm. Đối với tất cả các trường hợp này, đoàn khám đều thực hiện tư vấn chuyên sâu và khuyến cáo người dân thay đổi lối sống độc hại.

Sở Y tế chỉ đạo các Bệnh viện tuyến tỉnh cử bác sĩ cùng máy móc, trang thiết bị hỗ trợ để hoạt động khám đạt hiệu quả

Đóng góp vào sự thành công chung của chiến dịch khám sức khỏe toàn dân không thể không kể đến đội ngũ cán bộ và máy móc của các Bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh. Bác sĩ Vũ Quang Vĩnh, Giám đốc Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 2 cho biết, ngoài việc cử cán bộ y tế, Bệnh viện cũng cho hệ thống xe chụp X-quang lưu động đến tại các điểm khám cộng đồng để kịp thời hỗ trợ các địa phương. Việc áp dụng thành công trí tuệ nhân tạo AI vào việc đọc kết quả hình ảnh X-quang, giúp tốc độ chẩn đoán nhanh hơn, chính xác hơn, từ đó nâng cao hiệu quả tầm soát. Việc ứng dụng công nghệ số hiện đại này cũng giúp ngành y tế tỉnh nhà thực hiện thắng lợi mục tiêu sàng lọc, phát hiện sớm bệnh lao trong cộng đồng, hướng tới một xã hội khỏe mạnh.

Không chỉ dừng lại ở khâu sàng lọc lâm sàng, công nghệ thông tin còn đóng vai trò cốt lõi trong công tác quản lý và lưu trữ dữ liệu sau khám. Toàn bộ kết quả khám sức khỏe cá nhân đều được cập nhật vào Hồ sơ sức khỏe điện tử, đảm bảo thông tin sức khỏe của mỗi người dân được lưu trữ tập trung, bảo mật và liên thông thông suốt giữa các tuyến điều trị. Đây chính là nguồn dữ liệu phục vụ trực tiếp cho việc phân tích chuyên sâu, cấp và nạp dữ liệu theo thời gian thực về Trung tâm Điều hành thông minh IOC của ngành y tế tỉnh Bắc Ninh. Thông qua Trung tâm IOC, lãnh đạo Sở Y tế có thể nắm bắt bức tranh toàn cảnh về mô hình bệnh tật, tỷ lệ mắc các bệnh không lây nhiễm theo từng độ tuổi, từng địa bàn cụ thể, từ đó đưa ra các dự báo y tế chính xác và quyết định điều phối nguồn lực, vật tư y tế một cách khoa học, kịp thời.

Các Trạm Y tế bố trí nhân sự đến tận nhà thăm khám, tư vấn sức khỏe cho những đối tượng bệnh nặng, khó khăn trong di chuyển

Theo chỉ đạo của Sở Y tế, các cơ sở y tế công lập, bệnh viện tư nhân, phòng khám, Trạm Y tế xã/phường đồng loạt triển khai hoạt động khám sàng lọc cộng đồng. Nội dung khám được triển khai toàn diện với nhiều chuyên đề như: sàng lọc bệnh không lây nhiễm, khám lao cộng đồng, sàng lọc bệnh tan máu bẩm sinh, tầm soát ung thư, khám sức khỏe trẻ em dưới 6 tuổi, khám cho người khuyết tật, khám rối loạn sức khỏe tâm thần, khám các bệnh về mắt, răng miệng…

Trong thời gian tới, ngành y tế xác định sẽ tiếp tục tăng tốc, mở rộng hướng triển khai toàn diện hoạt động khám sức khỏe toàn dân tại tất cả các địa phương còn lại trên địa bàn tỉnh. Sở Y tế sẽ rà soát, xây dựng lịch trình chi tiết cho từng xã, phường, thị trấn, ưu tiên các khu vực tập trung đông công nhân lao động và các địa bàn khó khăn, xa trung tâm. Các bệnh viện tuyến tỉnh và tuyến huyện sẽ tiếp tục duy trì các đội cơ động, mang theo trang thiết bị hiện đại để hỗ trợ tối đa cho y tế cơ sở. Đồng thời, ngành y tế sẽ tiếp tục nâng cấp hạ tầng số, chuẩn hóa quy trình nhập liệu tại cộng đồng để đảm bảo 100% người dân khi được khám đều có hồ sơ sức khỏe điện tử hoàn chỉnh. Quyết tâm này hướng tới mục tiêu xây dựng một hệ thống y tế thông minh, phát hiện bệnh sớm, điều trị hiệu quả và nâng cao toàn diện chất lượng cuộc sống cho nhân dân Bắc Ninh.