Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 cấp cứu sản phụ mang song thai 33 tuần bị Hội chứng HELLP đe dọa tính mạng

Bác sĩ CKII Đàm Văn Hưng - Trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp thăm hỏi sức khỏe sản phụ Thanh khi điều trị tại Khoa Dịch vụ Y tế tự nguyện

Huyết áp tăng rất cao, tiểu cầu giảm nghiêm trọng do Hội chứng HELLP

Thai phụ Lương Thị Thanh nhập viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 trong tình trạng đau tức vùng thượng vị, phù nề toàn thân, cổ tử cung chưa xóa mở, ối còn và thai phụ chưa có dấu hiệu chuyển dạ.

Qua thăm khám và thực hiện các xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ nhận thấy huyết áp của thai phụ tăng rất cao ở mức 190/110 mmHg khiến thai phụ có nguy cơ xảy ra cơn sản giật, xuất huyết não và các biến chứng nguy hiểm bất cứ lúc nào. Các chỉ số xét nghiệm huyết học, sinh hóa đều không ở mức an toàn; men gan tăng cao, đặc biệt số lượng tiểu cầu giảm nghiêm trọng ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đông cầm máu, cụ thể: nồng độ protein trong nước tiểu (protein niệu) ở mức 0,3g/24h; men gan chỉ số AST tăng lên 221 U/L cho thấy mức độ tổn thương gan nặng, chỉ số Bilirubin tăng cao ở mức 57.8 μmol/L (trong khi mức bình thường ở người lớn là 3.4 - 17.1 μmol/L) và số lượng tiểu cầu giảm chỉ còn 37 G/L (mức bình thường là 150 - 450 G/L). Đây là những triệu chứng điển hình của Hội chứng HELLP (tán huyết, tăng men gan, giảm tiểu cầu). Với chẩn đoán thai phụ Thanh bị Hội chứng HELLP rất nặng, ê-kíp trực quyết định phẫu thuật cấp cứu lấy thai bởi tình trạng huyết áp tăng cao và tiểu cầu giảm sâu có thể dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm đối với người mẹ như sản giật, xuất huyết não, phù phổi cấp, rối loạn đông máu hoặc vỡ gan gây chảy máu ồ ạt trong ổ bụng. Đối với song thai 33 tuần, tình trạng tăng huyết áp và rối loạn tuần hoàn mẹ - bánh rau làm gia tăng nguy cơ rau bong non, suy thai cấp hoặc mất tim thai đột ngột. 

Diễn biến phức tạp trong ca mổ và nỗ lực điều trị hồi sức

Để chủ động kiểm soát tình hình, ê-kíp trực đã báo cáo Ban Lãnh đạo Bệnh viện khẩn trương điều xe cấp cứu ra Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương để lấy khối tiểu cầu và tiến hành truyền cấp cứu cho thai phụ ngay trước khi phẫu thuật.

Trong quá trình thực hiện ca mổ, kíp phẫu thuật gồm Bác sĩ CKII Đàm Văn Hưng - Trưởng Phòng Kế hoạch tổng hợp, phẫu thuật viên chính; Bác sĩ nội trú Vũ L‎ý Thùy Linh - Khoa Sản II và Bác sĩ CKII Nguyễn Văn Trà - Trưởng Khoa Phẫu thuật Gây mê hồi sức ‎phải đối mặt với nguy cơ chảy máu không cầm được từ các vết rạch tử cung và thành bụng do thiếu hụt tiểu cầu.

Một khó khăn khác là sản phụ có chỉ số BMI 30,7 kg/m², thuộc mức béo phì độ I theo phân loại của Tổ chức Y tế Thế giới. Tình trạng này làm gia tăng nguy cơ khó kiểm soát đường thở, đặt nội khí quản và giảm oxy máu trong quá trình gây mê hồi sức - phẫu thuật, đặc biệt khi sản phụ mắc tiền sản giật nặng kèm Hội chứng HELLP.

Nhờ sự phối hợp nhịp nhàng và đầy bản lĩnh của ê-kíp, ca phẫu thuật đã diễn ra thành công, đón hai bé gái chào đời an toàn với cân nặng lần lượt là 1.800 gram và 2.000 gram.

Hai bé gái song sinh được chăm sóc tại Khoa Sơ sinh

Sau mổ, sản phụ Thanh tiếp tục được hồi sức tích cực, kiểm soát huyết áp bằng thuốc hạ áp; theo dõi sát huyết động, cân bằng nước  điện giải, thăng bằng kiềm - toan, chức năng gan, thận và tình trạng đông máu. Các chỉ số huyết học, sinh hóa dần trở về ngưỡng bình thường, sức khỏe sản phụ Thanh ổn định.

Khuyến cáo chuyên môn từ bác sĩ về tiền sản giật và Hội chứng HELLP

Hội chứng Hellp là hội chứng thiếu máu tán huyết, tăng men gan và giảm tiểu cầu ở thai phụ, thường xảy ra ở 03 tháng cuối của thai kỳ (chủ yếu được chẩn đoán từ tuần 28 đến tuần 36 thai kỳ) hoặc đôi lúc sau sinh với tỷ lệ khoảng 05 - 08% thai phụ mắc Hội chứng này.

Tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1, các bác sĩ đã tiếp nhận và điều trị thành công nhiều trường hợp mắc Hội chứng HELLP. Với những sản phụ bị Hội chứng HELLP thì việc cần làm đầu tiên là phải đình chỉ thai nghén sớm, nếu để kéo dài sẽ nguy hiểm tính mạng của người mẹ.

Qua trường hợp này, Bác sĩ CKII Đàm Văn Hưng cũng khuyến cáo phụ nữ mang thai cần tuân thủ lịch quản lý thai nghén chặt chẽ, đo huyết áp và xét nghiệm nước tiểu định kỳ. Hội chứng HELLP và tiền sản giật hoàn toàn có thể được phát hiện và xử trí sớm nếu thai phụ chú ý đến các dấu hiệu cảnh báo như phù mặt và tay chân; đau đầu liên tục, không thuyên giảm khi dùng thuốc giảm đau; hoa mắt nhìn mờ; khó thở và đặc biệt là cơn đau tức vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải - triệu chứng dễ bị nhầm với đau dạ dày. Khi xuất hiện những biểu hiện bất thường, thai phụ cần đến ngay cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và xử trí kịp thời. Đây cũng chính là “chìa khóa vàng” giúp bảo vệ an toàn tính mạng của người mẹ và thai nhi trước những biến chứng sản khoa nguy hiểm.