Y tế dự phòng

Tăng cường khám, phát hiện bệnh nghề nghiệp cho người lao động tại các Công ty, doanh nghiệp

25/08/2025 10:08

Sau sáp nhập, tỉnh Bắc Ninh mới được nhận định có vai trò, vị thế với quy mô kinh tế đứng thứ 5 cả nước, trở thành “siêu tỉnh công nghiệp”. Đến nay, địa bàn tỉnh có 23 khu công nghiệp với gần 1.800 doanh nghiệp đang hoạt động, tạo việc làm cho hơn 530.000 lao động trong nước. Xác định các yếu tố nguy cơ trong môi trường làm việc tại khu công nghiệp có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, thậm chí gây bệnh cho người lao động, nhiều năm qua, công tác khám tầm soát, phát hiện bệnh nghề nghiệp được các công ty chú trọng thực hiện nhằm đảm bảo chăm sóc sức khỏe người lao động và duy trì hoạt động sản xuất của doanh nghiệp.

Anh Nguyễn Văn Nguyên (phường Nhân Hòa, tỉnh Bắc Ninh) làm việc ở Công ty TNHH dịch vụ thép NST Hà Nội tại bộ phận tiếp xúc với máy xẻ thép. Với đặc thù máy móc có tiếng ồn lớn, anh được Công ty bố trí đưa đến Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 khám sàng lọc, tầm soát bệnh điếc nghề nghiệp do tiếng ồn. Anh Nguyên chia sẻ, thực tế công việc thì thấy mọi thứ đều khá ổn, máy móc có ồn một chút nhưng không thấy ảnh hưởng gì nhiều đến sức khỏe, thính lực nghe vẫn tốt. Thế nhưng được công ty quan tâm, cho xe đưa đi khám mà vẫn tính ngày công nên không chỉ anh Nguyên mà hầu hết những công nhân làm việc tại các bộ phận có nguy cơ đều rất phấn khởi.

CDC Bắc Ninh 2 được trang bị đầy đủ buồng đo thính lực, máy đo thính lực và nhiều trang thiết bị chuyên dụng để khám, phát hiện bệnh nghề nghiệp

Công ty TNHH dịch vụ thép NST Hà Nội (khu công nghiệp Quế Võ) là công ty gia công cơ khí đã có hơn 20 năm hoạt động, chuyên xử lí, tráng phủ sắt, thép và các sản phẩm kim loại khác. Với phương châm người lao động khỏe thì doanh nghiệp mạnh, nên Công ty luôn đảm bảo thực hiện đúng các quy định trong chăm sóc sức khỏe người lao động. Các yếu tố môi trường lao động được Công ty mời đơn vị quan trắc về trực tiếp kiểm tra, đánh giá và tư vấn hướng xử trí nếu còn tồn tại. Người lao động mới tuyển dụng được bố trí khám sức khỏe đầu vào theo đúng quy định. Định kì mỗi năm 1 lần, công ty cũng bố trí khám sức khỏe cho người lao động để kịp thời phát hiện các bất thường về sức khỏe.

Công ty TNHH dịch vụ thép NST Hà Nội thực hiện đầy đủ các quy định về chăm sóc sức khỏe người lao động, khám bệnh nghề nghiệp cho những lao động có nguy cơ cao

Đặc thù gia công cơ khí các sản phẩm sắt, thép nên quá trình lao động có sử dụng một số loại máy móc có tiếng ồn cao như máy cắt tấm, máy xẻ. Trong quá trình lao động, Công ty đã trang bị phương tiện bảo vệ cá nhân là nút bịt tai cho công nhân làm việc tại những vị trí đó. Đặc biệt, để chủ động phát hiện và phòng tránh kịp thời bệnh điếc nghề nghiệp cho công nhân có nguy cơ cao, Công ty đã bố trí xe đưa 31 công nhân đến Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 để khám. Mặc dù kết quả không phát hiện trường hợp nào có dấu hiệu bệnh, nhưng đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan để triển khai các biện pháp nhằm đảm bảo môi trường làm việc an toàn nhất cho người lao động – bà Vũ Thị Thu Hường, trưởng phòng Hành chính nhân sự, Công ty TNHH dịch vụ thép NST Hà Nội cho biết.

Đo chức năng hô hấp để phát hiện viêm phế quản mạn tính nghề nghiệp cho công nhân ngay tại công ty

Ở mỗi ngành nghề, môi trường làm việc, người lao động có nguy cơ đối mặt với những bệnh nghề nghiệp khác nhau. Với lao động làm việc trong môi trường có nhiều bụi, hơi khí độc sẽ dễ mắc bệnh viêm phế quản mạn tính, suy giảm chức năng hô hấp; lao động tiếp xúc tiếng ồn cường độ cao trong thời gian dài dễ bị suy giảm thính lực. Trong khi người làm việc ở tư thế gò bó hoặc thao tác lặp đi lặp lại dễ mắc các bệnh về cơ xương khớp; người tiếp xúc liên tục với màn hình máy tính, kính hiển vi hoặc môi trường ánh sáng không đạt chuẩn dễ bị suy giảm thị lực… Vì vậy, người lao động phải được khám sức khỏe định kỳ mỗi năm 1 lần; riêng người làm việc nặng nhọc, môi trường làm việc có nhiều yếu tố độc hại được khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/một lần.

Hoạt động quan trắc môi trường lao động giúp các công ty, doanh nghiệp kịp thời phát hiện các yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp cho người lao động

Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2, từ đầu năm 2025 đến nay, đơn vị đã phối hợp khám bệnh nghề nghiệp cho 424 người lao động tại 33 công ty. Trong số đó, có nhiều công ty, doanh nghiệp lớn như Công ty TNHH Electric Connector Technology, Công ty TNHH Công nghệ chính xác Interplex… Mặc dù đều là những công ty sản xuất, kinh doanh về thiết bị, linh kiện điện tử, yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp ít nhưng các công ty đều định kì tổ chức đánh giá nguy cơ và đưa cán bộ đi khám phát hiện bệnh nghề nghiệp. Hoặc Bệnh viện Sản Nhi Bắc Ninh số 2 cũng vừa bố trí khám bệnh nghề nghiệp cho hơn 80 cán bộ y tế nhằm phát hiện bệnh phóng xạ nghề nghiệp, bệnh viêm phế quản mãn tính nghề nghiệp, bệnh viêm gan vi rút B, bệnh nhiễm HIV do tai nạn rủi ro nghề nghiệp… Căn cứ vào kết quả khám, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 sẽ gửi thông báo kết quả cho đơn vị. Yêu cầu các doanh nghiệp tăng cường biện pháp dự phòng và giám sát, đôn đốc việc sử dụng phương tiện bảo hộ lao động cá nhân như: nút tai, khẩu trang, quần áo bảo hộ… Với những trường hợp có dấu hiệu mắc bệnh, Trung tâm cũng tư vấn cách chăm sóc và can thiệp sớm, đồng thời đề nghị doanh nghiệp bố trí công việc phù hợp với tình trạng sức khỏe của công nhân.

Sở Y tế chỉ đạo các đơn vị đầu mối tăng cường hoạt động  kiểm tra, giám sát, hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện quy định về an toàn vệ sinh lao động

Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Khắc Từ, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 cho biết, Trung tâm bố trí 2 bác sĩ, 2 điều dưỡng có chứng chỉ khám bệnh nghề nghiệp phụ trách hoạt động này; đồng thời trang bị các máy móc chuyên dụng cho hoạt động chuyên môn như máy đo thính lực, buồng đo thính lực, máy đo chức năng hô hấp, kính lúp soi da…; huy động sự phối hợp của Phòng khám đa khoa và khoa Vi sinh, sinh hóa, huyết học với hệ thống máy xét nghiệp, chụp X-quang hiện đại phục vụ hoạt động này. Mới đây, đơn vị cũng được đầu tư thêm máy đo pH da để triển khai khám phát hiện bệnh nốt dầu nghề nghiệp, giúp đa dạng thêm các mặt bệnh nghề nghiệp được phát hiện hơn. Đặc biệt, là cơ quan đầu mối được Sở Y tế giao quản lý nhà nước về công tác đảm bảo an toàn vệ sinh lao động, phòng chống bệnh nghề nghiệp, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 đã chỉ đạo, hướng dẫn, quản lý, kiểm tra, giám sát các hoạt động môi trường lao động, điều kiện vệ sinh lao động; phòng chống bệnh nghề nghiệp, quản lý sức khỏe người lao động theo phân cấp trên địa bàn tỉnh. Thông qua thực tế tại các công ty, doanh nghiệp, đơn vị thực hiện giám sát và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện các quy định về an toàn vệ sinh lao động, phát hiện các yếu tố nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp và tư vấn hướng khắc phục các vấn đề còn tồn tại trong đảm bảo an toàn lao động tại các công ty theo đúng quy định. 

Trên thực tế, hầu hết các doanh nghiệp đều đã có ý thức trong việc đảm bảo các điều kiện môi trường lao động, chú trọng chăm sóc sức khỏe người lao động. Tuy nhiên, vẫn còn một số ít doanh nghiệp chưa thực sự quan tâm, chưa thực hiện đầy đủ các chính sách bảo hộ lao động. Một số doanh nghiệp ký hợp đồng khám bệnh nghề nghiệp với các cơ sở y tế ngoài công lập với mức giá khám thấp dẫn đến chất lượng khám chưa bảo đảm, nội dung khám sơ sài; doanh nghiệp có yếu tố độc hại, nguy cơ nhưng chưa bố trí cho công nhân khám bệnh nghề nghiệp…

Từ đầu năm đến nay, Trung tâm Y tế Các khu công nghiệp tỉnh đã điều tra, rà soát 130 doanh nghiệp có yếu tố có hại gây bệnh nghề nghiệp; đồng thời thông báo lịch giám sát đối với 40 doanh nghiệp. Ông Nguyễn Hữu Sơn, Giám đốc Trung tâm Y tế Các khu công nghiệp tỉnh cho biết, để tăng hiệu quả phòng, chống bệnh nghề nghiệp, những tháng cuối năm, đơn vị sẽ phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, nâng cao trách nhiệm của chủ doanh nghiệp trong phòng, chống bệnh nghề nghiệp. Cùng với giám sát các doanh nghiệp đã thông báo, Trung tâm cũng phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra, nhất là tại những doanh nghiệp tiềm ẩn nhiều yếu tố nguy hiểm, độc hại, từ đó chấn chỉnh, xử lý nghiêm vi phạm (nếu có), bảo vệ sức khỏe người lao động.

Có thể nói, sáp nhập không chỉ thay đổi lớn về mặt hành chính của Bắc Ninh mà còn mở ra kì vọng về một “thủ phủ công nghiệp điện tử”. Với sự phát triển mạnh mẽ đó, công tác chăm sóc sức khỏe người lao động đòi hỏi được quan tâm sát sao hơn. UBND tỉnh đã có văn bản chỉ đạo yêu cầu các sở, ngành, đơn vị liên quan tăng cường kiểm tra, giám sát về an toàn vệ sinh lao động tại các cơ sở sản xuất, nhất là các đơn vị có sử dụng dung môi hữu cơ, có nguy cơ gây bệnh nghề nghiệp; kiên quyết xử phạt những cơ sở có hành vi vi phạm về vệ sinh lao động.

Hiện địa bàn tỉnh Bắc Ninh có 4 cơ sở đủ điều kiện triển khai khám bệnh nghề nghiệp gồm 2 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 và số 2; Trung tâm Y tế các khu công nghiệp và Bệnh viện Y học cổ truyền Nhân Đức. Sở Y tế cũng giao 2 Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 và số 2 là đơn vị đầu mối triển khai các hoạt động liên quan đến nội dung này; yêu cầu các đơn vị phối hợp tổ chức tập huấn cho các công ty, doanh nghiệp và tăng cường phân cấp, phân quyền, trực tiếp cử cán bộ hỗ trợ các đơn vị trong việc tổ chức thực hiện an toàn vệ sinh lao động, phòng chống bệnh nghề nghiệp tại các công ty, doanh nghiệp trên địa bàn.

Người lao động là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp. Vì vậy, việc khám phát hiện bệnh nghề nghiệp không những giúp người lao động phát hiện, khắc phục sớm tình trạng bệnh của mình mà còn giúp đảm bảo lợi ích, chất lượng của cả doanh nghiệp. Nắm rõ tình hình sức khỏe của người lao động sẽ giúp doanh nghiệp chọn lọc, bố trí lao động phù hợp với từng vị trí, đảm bảo năng suất, chất lượng trong sản xuất; giảm thiểu chi phí bồi thường nếu xảy ra sự cố khi sử dụng lao động và cũng thể hiện được sự chăm lo cho người lao động, đem lại uy tín cho doanh nghiệp và từ đó thu hút được người lao động đến làm việc tại công ty.

Lê Hồng - Đăng Thăng