Theo thông tin từ Bộ Y tế, Việt Nam đang phải đối mặt với mô hình bệnh tật kép, bên cạnh phải ứng phó với bệnh truyền nhiễm, mới nổi tăng, các bệnh không lây nhiễm (BKLN) như ung thư, tim mạch, tiểu đường, COPD, rối loạn sức khỏe tâm thần... cũng ngày càng gia tăng. Theo các báo cáo mới nhất, tỷ lệ tử vong do BKLN gây ra chiếm 84% tổng số ca tử vong tại Việt Nam.
Nhằm tiếp tục củng cố, phát triển mô hình quản lý và điều trị ngoại trú BKLN và một số bệnh mạn tính, Sở Y tế Bắc Ninh đã triển khai Kế hoạch phòng, chống BKLN và một số bệnh mạn tính trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh năm 2026. Qua đó góp phần tăng cường quản lý về số lượng người bị mắc các BKLN và một số bệnh mạn tính trong cộng đồng; Khống chế tốc độ gia tăng, tiến tới giảm tỷ lệ người mắc bệnh tại cộng đồng, hạn chế bệnh tật và tử vong sớm do mắc các BKLN và một số bệnh mạn tính. Nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng, chống các BKLN và một số bệnh mạn tính.
Trên cơ sở đó, Sở Y tế đã đề ra những mục tiêu cụ thể nhằm giảm thiểu các hành vi nguy cơ chính để dự phòng mắc BKLN; Giảm thiểu các hành vi nguy cơ chính để dự phòng mắc BKLN; Thực hiện quản lý, chăm sóc sức khỏe liên tục, lâu dài tại tuyến y tế cơ sở để góp phần giảm gánh nặng bệnh tật, tử vong và nâng cao chất lượng cuộc sống cho Nhân dân; Tăng cường hệ thống giám sát, quản lý thông tin, thống kê báo cáo BKLN và các yếu tố nguy cơ.
Ảnh: Khám sức khoẻ cho người cao tuổi tại xã Kiên Lao
Trong năm 2026, ngành Y tế tăng cường công tác dự phòng trong phòng, chống BKLN và một số bệnh mạn tính. Triển khai biện pháp khám sàng lọc phù hợp, hiệu quả để tăng cường phát hiện sớm và quản lý điều trị các bệnh ung thư, tim mạch, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản. Phối hợp lồng ghép khám, phát hiện BKLN trong các hoạt động khám sức khoẻ định kỳ, quản lý sức khoẻ tại các trường học, cơ quan, doanh nghiệp. Tăng cường các biện pháp khám sàng lọc cơ hội, nhất là trong hoạt động khám, lập hồ sơ sức khỏe điện tử người dân. Thực hiện thí điểm sàng lọc, phát hiện sớm nguy cơ do uống rượu, bia tại 09 xã/phường.
Ngành Y tế tiếp tục củng cố và kiện toàn và phát triển mạng lưới phòng, chống BKLN và một số bệnh mạn tính. Tăng cường năng lực tại các cơ sở khám, chữa bệnh đa khoa, chuyên khoa trên địa bàn tỉnh để cung cấp dịch vụ chẩn đoán, điều trị toàn diện, chuyên sâu về BKLN và một số bệnh mạn tính và hỗ trợ chuyên môn cho các cơ sở khám, chữa bệnh ban đầu và Trạm Y tế xã. Củng cố, nâng cao năng lực các trung tâm y tế, các cơ sở y tế tư nhân về chẩn đoán, điều trị, chăm sóc các BKLN, chăm sóc giảm nhẹ, phòng chống ung thư, đảm bảo thuận lợi cho người dân được tiếp cận dịch vụ chất lượng ngay tại địa phương, đồng thời hỗ trợ tốt về chuyên môn kỹ thuật tại Trạm Y tế xã và cộng đồng. Tiếp tục duy trì, mở rộng điều trị, quản lý phòng, chống BKLN và một số bệnh mạn tính đến các trạm y tế xã, bao gồm bệnh tăng huyết áp, đái tháo đường, tiền đái tháo đường, rối loạn sức khỏe tâm thần, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và hen phế quản, đảm bảo việc quản lý, theo dõi chăm sóc bệnh nhân được liên tục.
Đồng thời, đẩy mạnh công tác truyền thông, giáo dục sức khỏe. Theo kế hoạch trong năm 2026, ngành sẽ đăng 20 tin, bài, ảnh, video trên Cổng thông tin điện tử của tỉnh và ngành Y tế. Tổ chức tuyên truyền trên hệ thống Đài phát thanh xã, phường với 4.752 lượt/năm, tổ chức 198 buổi truyền thông, tư vấn trực tiếp tại cộng đồng, lồng ghép nội dung phòng, chống BKLN, dinh dưỡng hợp lý, tác hại thuốc lá, rượu bia và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; In, treo băng rôn hưởng ứng Ngày Tim mạch thế giới (29/9) và Ngày Thế giới phòng chống Đái tháo đường (14/11).
Bên cạnh đó, ngành Y tế chú trọng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực. Tiếp tục gửi các bác sĩ, kỹ thuật viên, điều dưỡng đào tạo phát triển kỹ thuật mới, chuyên sâu tại các bệnh viện Trung ương để tăng cường nhân viên y tế cho các chuyên khoa đã hình thành và phát triển các chuyên khoa mới. Tổ chức tập huấn, đào tạo, các buổi hội thảo khoa học, cập nhật kiến thức cho các nhân viên y tế về dự phòng, phát hiện sớm, điều trị và quản lý các BKLN và một số bệnh mạn tính. Đào tạo và bổ sung các bác sĩ cho các bệnh việndda khoa khu vực và trạm y tế xã nhằm đảm bảo đủ nguồn lực thực hiện nhiệm vụ thông qua các hình thức đào tạo như đào tạo liên thông, liên kết đào tạo với các trường Đại học y dược trên toàn quốc... Ưu tiên đào tạo lại cho cán bộ y tế xã, y tế cơ quan, doanh nghiệp, y tế thôn thông qua chương trình đào tạo toàn diện và lồng ghép phòng, chống BKLN nhằm đảm bảo cung cấp dịch vụ dự phòng, quản lý điều trị và chăm sóc bệnh nhân mắc BKLN tại trạm y tế và cộng đồng. Tổ chức 02 lớp tập huấn nâng cao năng lực quản lý, điều trị, thống kê báo cáo BKLN (THA, ĐTĐ) cho cán bộ Trạm Y tế và các bệnh viện tư nhân.
Lãnh đạo Sở Y tế chỉ đạo các phòng thuộc Sở Y tế chủ trì, tham mưu xây dựng kế hoạch, chỉ đạo, hướng dẫn đôn đốc các đơn vị thực hiện các mục tiêu, chỉ tiêu được giao; Hướng dẫn các đơn vị sử dụng kinh phí cho hoạt động phòng chống BKLN và một số bệnh mạn tính theo quy định; Phối hợp với các đơn vị tham mưu đề xuất đảm bảo trang thiết bị, thuốc, vật tư hóa chất phục vụ công tác dự phòng và điều trị BKLN và một số bệnh mạn tính.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan hướng dẫn, tổ chức tập huấn về quản lý các BKLN và một số bệnh mạn tính, thống kê báo cáo, sử dụng phần mềm BKLN,… cho nhân viên y tế trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Xây dựng các kế hoạch và triển khai các hoạt động phòng, chống BKLN và một số bệnh mạn tính trên địa bàn. Đồng thời, là đơn vị đầu mối của tỉnh về kiểm tra, giám sát, đôn đốc, quản lý số liệu, thống kê báo cáo về các hoạt động dự phòng, chẩn đoán, quản lý điều trị các BKLN phổ biến trên địa bàn.
Các Bệnh viện đa khoa, chuyên khoa công lập tích cực nâng cao năng lực công tác phòng, chống BKLN; đồng thời tham gia hỗ trợ chuyên môn, kỹ thuật cho các cơ sở khám chữa bệnh tuyến dưới nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, điều trị BKLN trên địa bàn theo lĩnh vực chuyên môn được phân công.
Các cơ sở khám, chữa bệnh ngoài công lập theo chức năng, nhiệm vụ và khả năng cung cấp dịch vụ tại đơn vị, tổ chức khám và điều trị BKLN và rối loạn sức khỏe tâm thần, chuyển tuyến các trường hợp vượt quá khả năng của đơn vị đến đến các cơ sở điều trị có khả năng để tiếp tục khám và điều trị theo quy định.
Các Trạm Y tế xã, phường tham mưu UBND xã, phường xây dựng và triển khai kế hoạch phòng, chống BKLN trên địa bàn, bố trí kinh phí, huy động nguồn lực hợp pháp để thực hiện kế hoạch. Đồng thời, phối hợp với cộng tác viên y tế thôn bản, tổ dân phố trong công tác vận động người dân tham gia các hoạt động của chương trình. Lập hồ sơ, quản lý, theo dõi, điều trị lâu dài người mắc BKLN theo hướng dẫn chuyên môn. Thực hiện việc tích hợp phần mềm khám chữa bệnh tại đơn vị vào phần mềm báo cáo BKLN do Trung tâm y tế quốc gia- Bộ Y tế triển khai, liên thông với phần mềm thống kê báo cáo theo Thông tư số 23/2025/TT-BYT của Bộ Y tế quy định chế độ báo cáo thống kê ngành Y tế tiến tới việc chuẩn hóa công tác thống kê báo cáo nói chung, báo cáo BKLN nói riêng và quản lý dữ liệu trên hệ thống các phần mềm.
