Can thiệp tắc mạch chi – giải pháp tối ưu cho người bệnh trong mùa lạnh

Bệnh nhân Trần Thị Sự, trú tại phường Bồng Lai đã có 25 năm sống chung với đái tháo đường và biến chứng thiếu máu chi dưới. Bà từng phải cắt hai ngón chân và suýt phải cắt cụt chân do thiếu máu nặng. Bệnh tái phát gần đây với các triệu chứng đau tức cẳng chân trái, bàn chân lạnh, mạch mu chân khó bắt, chỉ số đường huyết tăng cao. Bệnh nhân được khám và chẩn đoán hẹp tắc mạn tính động mạch chi dưới hai bên. Nhờ được can thiệp ngay tại BVĐK Bắc Ninh số 2, lòng mạch của bệnh nhân nhanh chóng được tái thông, cảm giác và tuần hoàn tại chi cải thiện rõ rệt. Việc điều trị tại tuyến tỉnh giúp người bệnh tiết kiệm chi phí, không cần đi xa như trước.

Bà Trần Thị Sự - tổ dân phố Chợ Trì, phường Bồng Lai chia sẻ: “Nếu không nhờ có phương pháp can thiệp mạch thì chắc tôi đã phải cắt cụt chân từ lâu rồi! Vừa qua chắc do trời lạnh sâu kéo dài, không tập thể dục được nhiều, chân trái tê bì rồi mất dần cảm giác. Sống với biến chứng của tiểu đường nhiều năm nay nên ngay khi có biểu hiện bất thường là tôi đến viện ngay để được các bác sĩ thăm khám. May mắn được can thiệp kịp thời nên chỉ vài tiếng sau khi can thiệp tôi đã có thể vận động nhẹ nhàng. Vết thương rất nhỏ, cảm giác chân nhẹ nhàng hẳn nên đến giờ tôi đã tự lo liệu sinh hoạt cho bản thân được rồi!”

Tùy vào tình trạng, mức độ của từng bệnh nhân sẽ được chỉ định các phương pháp điều trị khác nhau. Nhẹ có thể điều trị nội khoa, nặng hơn nếu có dấu hiệu thiếu máu chi sẽ chỉ định can thiệp động mạch chi dưới hoặc phẫu thuật. Bác sĩ CKI Nguyễn Trung Thành – Khoa Chẩn đoán hình ảnh, BVĐK Bắc Ninh số 2 cho biết, can thiệp mạch là phương pháp điều trị tiên tiến, ít xâm lấn nên có những ưu thế vượt trội so với các phương pháp điều trị khác. Nếu như phẫu thuật cần phải gây mê thì can thiệp mạch chỉ cần gây tê tại vị trí chọc mạch đùi nên hạn chế tối đa được các biến chứng hay tác dụng phụ sau mổ cho người bệnh. Các bác sĩ tạo đường vào mạch máu với vết rạch chỉ khoảng 2milimet. Nhờ hệ thống máy can thiệp mạch số hóa xóa nền, các bác sĩ có thể quan sát rõ chi tiết từng mạch máu, xác định được vị trí mạch bị hẹp, tắc; từ đó tiến hành nong mạch hoặc đặt stent giúp tái lưu thông dòng chảy động mạch. Nếu như phẫu thuật, bệnh nhân sẽ phải chịu đau vết mổ lâu hơn, trung bình mất 5 – 7 ngày, thậm chí nhiều hơn mới có thể ra viện; nhưng can thiệp thì tình trạng đau tại vết thương rất ít, bệnh nhân chỉ mất khoảng 3 ngày sẽ được xuất viện.

Theo các bác sĩ, những yếu tố nguy cơ gây tắc mạch chi chủ yếu là hút thuốc lá, đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu và người cao tuổi. Ngoài ra, một yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua chính là tình trạng ít vận động ở người cao tuổi và người giảm khả năng vận động. Việc ngồi nhiều, nằm lâu, ít vận động khiến tuần hoàn máu tại chi dưới kém. Người cao tuổi có giảm khối cơ, giảm trương lực cơ dẫn đến dòng máu chảy chậm, tăng nguy cơ hẹp tắc mạch. Những bệnh nhân sau tai biến, sau phẫu thuật, người béo phì hoặc người làm việc phải ngồi lâu cũng có nguy cơ gặp phải tắc mạch chi.

Thời tiết lạnh là yếu tố dẫn đến hiện tượng co thắt mạch, đặc biệt là mạch chi dưới khiến tình trạng thiếu máu chi trở nên trầm trọng hơn. Vì vậy các bác sĩ khuyến cáo, cần giữ ấm tay chân trong mùa lạnh để giảm co thắt mạch; duy trì vận động mỗi ngày hoặc tập co duỗi chân tại chỗ nếu khó đi lại. Những bệnh nhân cao tuổi, bệnh nhân đái tháo đường, tim mạch, mỡ máu cao, người ít vận động nên hạn chế thuốc lá, đi khám định kì đều đặn. Khi xuất hiện các biểu hiện đau cách hồi, đau tức cẳng chân, bàn chân 2 bên hoặc thay đổi màu da chân cần phải đi khám sớm để kịp thời phát hiện và điều trị. Bên cạnh đó, những bệnh nhân có bệnh nền cần tuân thủ điều trị tốt để duy trì các chỉ số huyết áp, đường huyết, mỡ máu ổn định; điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện giúp giảm tình trạng mỡ máu dẫn đến xơ mữa mạch chi, nhất là trong điều kiện thời tiết lạnh như hiện nay.