Y tế dự phòng

Cảnh báo nhiều dịch bệnh truyền nhiễm có xu hướng gia tăng mạnh

17/04/2026 15:44

Theo báo cáo mới nhất từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh, trong tuần 15 (từ 09/4 đến 15/04/2026), tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn có nhiều diễn biến phức tạp. Đặc biệt, bệnh Tay chân miệng và Sốt phát ban nghi Sởi đang ghi nhận số ca mắc ở mức cao, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của ngành y tế và cộng đồng.

Trong tuần qua, tỉnh Bắc Ninh ghi nhận các ca mắc bệnh truyền nhiễm lưu hành tại hầu hết các địa phương. Các bệnh chiếm tỷ trọng lớn bao gồm: Tay chân miệng: 110 ca (ghi nhận tại 54/99 xã, phường); Sốt phát ban nghi Sởi: 20 ca (rải rác tại 17 xã, phường), trong đó 7 ca dương tính với vi rút Sởi; Lao phổi: 45 ca. Ngoài ra, các bệnh như Rubella, Viêm gan B cũng ghi nhận số ca mắc rải rác. Rất may mắn, trong tuần không ghi nhận trường hợp tử vong nào do dịch bệnh.

Số ca mắc tay chân miệng tăng vọt tại hầu hết các cơ sở y tế trên địa bàn tỉnh

Theo bác sĩ Dương Viết Hải – Phó trưởng khoa Phòng chống bệnh truyền nhiễm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh, với bệnh Tay chân miệng, số ca mắc trong tuần dù giảm nhẹ so với tuần trước đó (giảm 43 ca) nhưng cộng dồn từ đầu năm đến nay, con số đã lên tới 964 ca, gấp 5,3 lần so với cùng kỳ năm 2025. Nguyên nhân khách quan có thể do thời tiết đang chuyển sang giai đoạn nóng ẩm, là điều kiện môi trường lý tưởng cho vi rút đường ruột (Enterovirus) phát triển và lây lan nhanh qua đường tiêu hóa và tiếp xúc. Tay chân miệng chủ yếu xảy ra ở trẻ dưới 5 tuổi – nhóm đối tượng có ý thức vệ sinh cá nhân chưa cao và hệ miễn dịch còn non yếu. Sự giao lưu, sinh hoạt tập trung tại các trường mầm non và khu dân cư đông đúc cũng là tác nhân khiến dịch lan rộng.

Đối với bệnh Sốt phát ban nghi Sởi, bệnh đang có dấu hiệu “nóng” lên với 191 ca dương tính trên tổng số 268 ca nghi mắc từ đầu năm. Một trong những nguyên nhân chính khiến bệnh Sởi có xu hướng gia tăng là do lỗ hổng miễn dịch. Một bộ phận trẻ nhỏ và người lớn chưa được tiêm chủng hoặc tiêm chưa đầy đủ vắc xin phòng bệnh. Đáng chú ý, trong tổng số ca mắc trên địa bàn có đến 32% ca mắc là người trên 18 tuổi, cho thấy miễn dịch cộng đồng đối với Sởi có dấu hiệu suy giảm theo thời gian. Trước thực tế mầm bệnh đã tồn tại sẵn trong cộng đồng, kết hợp với tính chất lây lan qua đường hô hấp cực mạnh của vi rút Sởi, khiến các ổ dịch tại trường học và cơ sở bảo trợ dễ dàng bùng phát.

Phân tích cụ thể về tình hình dịch bệnh truyền nhiễm hiện nay so với cùng kỳ năm 2025, bác sĩ Nguyễn Khắc Từ cho biết Sốt xuất huyết Dengue và Sốt phát ban nghi Sởi có số mắc giảm mạnh so với cùng kì năm ngoái (giảm 66% so với năm 2025). Điều này cho thấy công tác kiểm soát các ổ dịch cũ và giám sát người từ vùng dịch về đang được thực hiện khá tốt. Tuy nhiên, bệnh Tay chân miệng lại đang có xu hướng tăng vọt bất thường (gấp hơn 5 lần năm ngoái). Điều này không chỉ xảy ra tại Bắc Ninh mà còn tương đồng với diễn biến dịch tại nhiều tỉnh phía Bắc. Sự xuất hiện của các biến thể vi rút mới hoặc sự thay đổi trong chu kỳ dịch tễ có thể là nguyên nhân khiến số ca mắc năm nay tăng cao đột biến như vậy.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh tăng cường phối hợp với các Trạm Y tế trong điều tra, giám sát véc tơ phòng sốt xuất huyết

Đáng chú ý, ngành y tế cũng bắt đầu cảnh báo và giám sát các biến thể mới như COVID-19 biến thể “Ve sầu” (Cicada) - BA.3.2 và vi rút Nipah, dù chưa ghi nhận trên địa bàn nhưng luôn tiềm ẩn nguy cơ xâm nhập.

Trước tình hình dịch bệnh diễn biến khó lường, các chuyên gia Y tế khuyến cáo, tiêm chủng là lá chắn tốt nhất giúp chủ động phòng chống dịch bệnh. Vì vậy, khuyến cáo các gia đình đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch theo chương trình Tiêm chủng mở rộng. Bản thân người lớn cũng cần rà soát lại lịch sử tiêm chủng và tiêm nhắc lại nếu cần thiết, đặc biệt là với Sởi và Rubella. Để chủ động phòng bệnh truyền nhiễm nói chung và Tay chân miệng nói riêng, việc rửa tay thường xuyên bằng xà phòng cho cả trẻ em và người chăm sóc là biện pháp then chốt. Thường xuyên vệ sinh đồ chơi, sàn nhà và các bề mặt tiếp xúc bằng các chất tẩy rửa thông thường hoặc Cloramin B. Khi thấy trẻ có dấu hiệu sốt, phát ban hoặc loét miệng, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý điều trị tại nhà để tránh biến chứng nặng.

Đối với các cơ sở giáo dục (đặc biệt là trường mầm non và tiểu học), các nhà trường cần tăng cường giám sát sức khỏe học sinh đầu giờ học. Nếu phát hiện trẻ có dấu hiệu nghi mắc bệnh truyền nhiễm, cần thông báo cho phụ huynh và cơ quan y tế để cách ly kịp thời. Các cơ sở giáo dục cũng cần đảm bảo vệ sinh môi trường học đường sạch sẽ, thoáng mát.

Ngành y tế Bắc Ninh hiện đang nỗ lực giám sát chặt chẽ các ổ dịch tại các xã trọng điểm như Yên Thế, Đồng Kỳ, Phúc Hòa, Hiệp Hòa, Tân Yên... nhằm khống chế không để dịch lan rộng, đảm bảo an toàn sức khỏe cho nhân dân trong mùa lễ hội và mùa hè sắp tới.

Nguyễn Lương