Phòng tư vấn xét nghiệm HIV nằm độc lập, nhỏ gọn trong khoa Phòng chống HIV/AIDS (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2). Điểm khác biệt ở đây với phòng khám bình thường có lẽ là bầu không khí trầm lắng kèm những tiếng thở dài, nỗi lo in hằn trên những đôi mắt của các khách hàng đợi tư vấn. Đằng sau chiếc khẩu trang che kín mặt là những mảnh đời, cùng những câu chuyện khác nhau…
Ngồi trước bàn tư vấn là 1 người phụ nữ 35 tuổi với gương mặt hiền lành. Chị kể: Chồng đi làm xa còn tôi ở nhà vừa đi làm vừa chăm con. Nhiều năm qua, cuộc sống của chúng tôi bình lặng trôi qua như vậy. Cho đến 1 ngày ở nơi xa anh ấy nhắn tin chỉ vẻn vẹn 1 câu: Anh xin lỗi, anh đã bị nhiễm HIV. Lúc đầu tôi còn nghĩ anh trêu đùa nhưng khi cầm trên tay kết quả xét nghiệm của chồng tôi chết lặng. Ban đầu tôi sốc và thất vọng về chồng nhưng sau đó nhanh chóng là nỗi lo sợ ập đến. Tôi sợ bản thân mình bị lây bệnh từ chồng và hơn cả tôi sợ nếu tôi và chồng cùng mắc căn bệnh thế kỉ này thì các con chúng tôi sẽ ra sao! Rồi qua tìm hiểu tôi lên đây (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2) để tư vấn và làm xét nghiệm. Kết quả ban đầu tôi âm tính. Hôm nay, theo lịch tôi lên làm xét nghiệm lại lần nữa. Cũng chưa biết kết quả lần này sẽ thế nào nhưng tôi đã bình tĩnh hơn rất nhiều và mong may mắn sẽ đến với mình.
Là người làm việc lâu năm, có kinh nghiệm và gắn bó với phòng Tư vấn HIV, cử nhân Phạm Thị Hạnh cho biết: Nếu như trước đây khách hàng đến tư vấn chủ yếu là những người tiêm chích ma tuý, gái mại dâm thì thời gian gần đây có nhiều công nhân, học sinh, sinh viên và đặc biệt tập trung ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM). Trước đây, đa số những người đến xét nghiệm HIV/AIDS đều thiếu những kiến thức cơ bản về HIV/AIDS. Họ mù mờ, không biết rõ về con đường lây nhiễm, về nguy cơ mắc bệnh thì nay khoảng cách về trình độ hiểu biết đã được thu hẹp, khách hàng đã trang bị cho mình thêm những kiến thức căn bản về căn bệnh này trước khi đến tư vấn.
Theo thống kê, trong 6 tháng đầu năm 2025, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bắc Ninh (nay là Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2) đã tư vấn và xét nghiệm cho 20983 lượt người, phát hiện dương tính mới là 54 người, nâng lũy tích người nhiễm HIV trên địa bàn là 2282 người. Trung bình mỗi tháng có khoảng 30-50 khách hàng đến tư vấn trực tiếp tại Trung tâm và trong đó có 1-2 bệnh nhân xét nghiệm dương tính. Đặc biệt tháng 8/2025, tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 đã phát hiện 5 ca dương tính. Một con số biết nói…
“ Luôn luôn lắng nghe - luôn luôn thấu hiểu” là phương châm làm việc của các tư vấn viên
Chị Hạnh kể cho tôi nghe về trường hợp 1 bệnh nhân khiến chị cứ mãi băn khoăn, thương cảm. Đó là 1 nam sinh viên năm nhất trẻ trung, năng động, tràn đầy sức sống. Cuộc sống mới mẻ nơi đô thành khiến em tò mò khám phá, đi vào những mối quan hệ lệch lạc khi chính bản thân mình chưa hiểu rõ. Em về Bắc Ninh xét nghiệm khi biết người bạn đồng giới của mình nhiễm HIV. Và không chỉ em mà 3 người bạn đồng giới khác cũng có kết quả dương tính vì từng quan hệ tình dục không an toàn với anh ta. Chỉ 1-2 lần tò mò thử cảm giác, em đã đánh mất tương lai của chính mình.
Quy trình xét nghiệm được đảm bảo để có kết quả chính xác nhất đến khách hàng
Chị Hạnh cho biết thêm: Đã từng tiếp xúc với hàng trăm trường hợp khách hàng tư vấn nhưng mỗi người là một vấn đề khác nhau. Điều khó khăn nhất là tâm lý mỗi bệnh nhân khi nhận kết quả xét nghiệm. Người thì vui mừng may mắn khi trút được nỗi lo với kết quả âm tính. Còn với bệnh nhân dương tính đa số đều hốt hoảng lo sợ, xuất hiện những ý nghĩ vô cùng tiêu cực, thậm chí trở nên mất kiểm soát cáu gắt, hung dữ. Có nhiều trường hợp khi đến tư vấn đã sẵn sàng tâm lý đón nhận kết quả nhưng người nhà lại bị sốc. Nên đối tượng tư vấn chính khi ấy không chỉ là bệnh nhân mà lại được chuyển qua tư vấn động viên cho người thân, người nhà bệnh nhân. Bởi vậy, tùy từng diễn biến tâm lý, thái độ của bệnh nhân mà tư vấn viên cần có cách ứng xử phù hợp. Hiện nay, khi thông tin về các phương pháp chữa trị được cập nhật thường xuyên, đa số khách hàng sau cú sốc đã chấp nhận sự thật và tìm hướng điều trị cho mình. Họ đã một phần hiểu được, nhiễm HIV không phải là mất tất cả.
