Y tế dự phòng

Quyết liệt xử lí ổ dịch sốt xuất huyết tại thôn Du Tràng, xã Đông Cứu

08/09/2025 08:50

Ngày 2/9, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 nhận được báo cáo về trường hợp 2 bệnh nhân là vợ chồng sống tại thôn Du Tràng, xã Đông Cứu mắc sốt xuất huyết đang điều trị tại BVĐK Bắc Ninh số 2. Đáng chú ý, nguồn lây của 2 bệnh nhân này là từ cháu ở Thành phố Hồ Chí Minh mắc sốt xuất huyết về chơi. Nhận định đây là ổ dịch hết sức phức tạp do mầm bệnh đã có trên quần thể muỗi tại địa phương, nên hệ thống y tế từ tỉnh đến cơ sở đã tích cực phối hợp với chính quyền địa phương triển khai quyết liệt công tác phòng chống để khoanh vùng, dập dịch kịp thời.

Nhận định đây là ổ dịch phức tạp nên Đoàn giám sát của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 đã cùng với TTYT Gia Bình, Trạm Y tế Giang Sơn phối hợp cùng chính quyền xã Đông Cứu đến tận ổ dịch để giám sát, đánh giá tình hình và xử lí ổ dịch

2 ca bệnh được ghi nhận tại thôn Du Tràng đều cao tuổi, là vợ chồng sống cùng nhà, lần lượt xuất hiện triệu chứng sốt cao, đau đầu, đau mỏi người vào ngày 27 và 28/8, có mua thuốc uống nhưng không đỡ. 2 bệnh nhân sốt liên tục trong 3 ngày kèm theo nổi ban và các chấm xuất huyết dưới da nên được đưa đến khám và điều trị tại BVĐK Bắc Ninh số 2 ngày 1/9. Sau khi được xét nghiệm xác định dương tính với vi rút Dengue gây bệnh sốt xuất huyết, các bệnh nhân tiếp tục được điều trị tích cực, hiện còn sốt nhẹ, đỡ mệt mỏi. Đáng chú ý, trước đó, gia đình có cháu từ thành phố Hồ Chí Minh mắc sốt xuất huyết về chơi, phát bệnh trong thời gian ở cùng ông bà và lây bệnh cho cả ông và bà.

Đoàn giám sát phát hiện ổ bọ gậy, lăng quăng trong lọ lục bình tại nhà bệnh nhân và trực tiếp lấy mẫu xét nghiệm

Nhận định đây là một ổ dịch rất phức tạp, có nguy cơ lây lan và bùng phát cao, thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Khắc Từ, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 phân tích, người cháu mang mầm bệnh từ miền Nam ra chơi với ông bà từ ngày 13/8. Trong thời gian ở cùng nhà với ông bà, cháu có biểu hiện sốt, tự mua thuốc điều trị nhưng không đỡ. Ngày 17/8, cháu quay trở lại TP Hồ Chí Minh và được xét nghiệm mắc sốt xuất huyết. Hai vợ chồng bệnh nhân tại thôn Du Tràng bắt đầu có biểu hiện bệnh sau đó 10 ngày. Tức là muỗi tại đây đã đốt người cháu mang bệnh, sau đó đốt và truyền bệnh sang ông bà. Muỗi trưởng thành mang bệnh đã tiếp tục sinh sản và trong số lượng lăng quăng, bọ gậy do muỗi mang bệnh sinh ra đều đã có nguy cơ mang virus Dengue. Như vậy có nghĩa là mầm bệnh đã có trên quần thể véc tơ muỗi tại địa phương. Nguy cơ sẽ tiếp tục có những ca bệnh mới do bị muỗi mang virus đốt và truyền bệnh là rất cao. Ngoài ra, trên địa bàn xã Đông Cứu cũng đang ghi nhận 01 trường hợp bệnh nhân nghi mắc sốt xuất huyết đang được điều trị tại TTYT Gia Bình. Đây được nhận định là ca bệnh ngoại lai (bệnh nhân sống ở Hà Nội và về thôn Hữu Ái chơi ngày 2/9), nhưng khi phát bệnh, bệnh nhân ở tại địa phương. Vì vậy, nguy cơ bùng phát dịch trên địa bàn xã Đông Cứu không phải 1 ổ tại Du Tràng mà có thể là nhiều ổ. Đòi hỏi công tác phòng chống sốt xuất huyết cần triển khai trên địa bàn toàn khu vực và đặc biệt là xã Đông Cứu.

Đoàn giám sát trực tiếp xem xét, đánh giá nguy cơ khu vực xung quanh ổ dịch và hướng dẫn người nhà cách dọn dẹp các ổ nước đọng loại trừ bọ gậy, lăng quăng

Trước tình hình phức tạp của ổ dịch tại thôn Du Tràng nói riêng và xã Đông Cứu nói chung, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 đã thành lập đoàn công tác, trực tiếp làm việc với TTYT Gia Bình, Trạm Y tế Giang Sơn và UBND xã Đông Cứu đến tận hộ gia đình để điều tra, giám sát và triển khai các biện pháp khoanh vùng, dập dịch. Thực tế ghi nhận tại ổ dịch, vẫn phát hiện nhiều ổ bọ gậy, lăng quăng của véc tơ truyền bệnh sốt xuất huyết, tập trung chủ yếu ở lọ hoa, thau chậu chứa nước, dụng cụ phế thải có nước đọng trước và sau nhà… Mặc dù khu vực quanh nhà bệnh nhân chưa phát hiện véc tơ truyền bệnh, nhưng công tác vệ sinh môi trường, phát quang bụi rậm, thu gom phế thải, diệt trừ lăng quăng, bọ gậy còn một số tồn tại, hạn chế nhất định. Với mật độ dân cư san sát, nhiều cửa hàng, xưởng may tập trung đông người, nếu không xử lí tốt vấn đề phòng bệnh, nguy cơ dịch lây lan và bùng phát là rất cao.

Cán bộ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 điều tra, giám sát muỗi vằn truyền bệnh tại gia đình bệnh nhân mắc sốt xuất huyết

Bác sĩ Nguyễn Thị Hòe, Trạm trưởng Trạm Y tế Giang Sơn cho biết, ngay khi tiếp nhận thông tin về 2 ca bệnh sốt xuất huyết xuất hiện trên địa bàn thôn Du Tràng và xác định đây là một ổ dịch, Trạm đã báo cáo UBND xã Đông Cứu và xin ý kiến chỉ đạo phối hợp triển khai chống dịch. Xác định công tác này muốn hiệu quả phải có sự chung tay của toàn dân, chỉ khi người dân hiểu đúng, nhận thức rõ ràng được mức độ nguy hiểm cũng như cách để phòng chống mới có thể huy động được sự tham gia, vào cuộc của từng cá nhân và các gia đình. Vì vậy, ngoài triển khai các biện pháp chuyên môn và vệ sinh môi trường, thu gom phế thải, diệt các ổ bọ gậy, lăng quăng trên địa bàn, Trạm Y tế còn chú trọng đặc biệt đến công tác tuyên truyền để người dân tăng cường vệ sinh môi trường, diệt muỗi, bọ gậy, ngủ trong màn và sử dụng các biện pháp chống muỗi đốt. Không chỉ trên hệ thống loa phát thanh, mà công tác tuyên truyền còn được thực hiện thông qua đội ngũ cán bộ Trạm, qua cộng tác viên y tế, dân số đến từng hộ dân để đảm bảo tối đa hiệu quả hoạt động này. Đặc biệt khuyến cáo người dân trong khu vực thôn Du Tràng liên hệ ngay với Trạm Y tế và đến Bệnh viện để khám, chẩn đoán nếu có biểu hiện nghi ngờ mắc bệnh.

Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 Nguyễn Khắc Từ đề nghị chính quyền địa phương quyết liệt vào cuộc để nhanh chóng xử lí sớm, khoanh vùng ổ dịch kịp thời

Tuy ổ dịch tại thôn Du Tràng đã được phát hiện sớm, quản lí và triển khai các biện pháp phòng chống dịch kịp thời, nhưng do phụ thuộc vào vòng đời và chu kì sinh sản của muỗi, nên thời gian tới vẫn có thể sẽ tiếp tục ghi nhận các ca mắc mới tại đây. Tuy nhiên, nếu ca bệnh được khoanh vùng ngay từ sớm, sẽ hạn chế tối đa tình trạng lây lan, khống chế được nguồn lây truyền. Cùng với đó, xử lí được véc tơ truyền bệnh, chấm dứt vòng đời của muỗi và lăng quăng, bọ gậy thì ổ dịch sẽ nhanh chóng được giải quyết. Để làm được vấn đề này, cần có sự chỉ đạo quyết liệt của chính quyền địa phương và các cơ quan, ban, ngành liên quan trong vận động, tuyên truyền cho người dân thực hiện đồng bộ các giải pháp.

Phó Giám đốc TTYT Gia Bình cho biết hiện đơn vị đang điều trị cho 01 bệnh nhân mắc sốt xuất huyết tại thôn Hữu Ái, xã Đông Cứu. Mặc dù là ca bệnh ngoại lai, nhưng vẫn có nguy cơ lây lan trong cộng đồng nên công tác phòng chống dịch cần được triển khai trên địa bàn toàn xã.

Phó Chủ tịch UBND xã Đông Cứu cho biết địa phương tăng cường chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể vào cuộc, đẩy mạnh tuyên truyền qua hệ thống loa phát thanh và truyền thông trực tiếp đến từng hộ dân để huy động toàn dân tham gia phòng chống sốt xuất huyết

Sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, các xã Giang Sơn, Lãng Ngâm và Đông Cứu được sáp nhập thành xã Đông Cứu. UBND xã xác định y tế là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, trong đó phòng chống dịch là nhiệm vụ quan trọng mà chính quyền địa phương phải chỉ đạo thực hiện để huy động được sức manhh của cả hệ thống chính trị và toàn dân. Vì vậy, ngay khi nhận được thông tin có một ổ dịch sốt xuất huyết tại thôn Du Tràng cùng với 1 ca bệnh sốt xuất huyết ngoại lai tại thôn Hữu Ái, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Văn hóa – Xã hội phối hợp trực tiếp với các Trạm Y tế nhanh chóng triển khai các giải pháp về mặt chuyên môn. Đồng thời, chỉ đạo các thôn, các tổ chức Hội phát động và thực hiện chiến dịch vệ sinh môi trường trên địa bàn toàn xã và đặc biệt là khu vực thôn Du Tràng. “Xác định vai trò của chính quyền địa phương là nòng cốt nên chúng tôi đã quyết liệt chỉ đạo các bộ phận nhanh chóng vào cuộc. Thế nhưng đã làm là phải có giám sát thì mới hiệu quả. Vì vậy, dưới sự tư vấn về mặt chuyên môn của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 và Trung tâm Y tế Gia Bình, chúng tôi chỉ đạo chỉ thực hiện phun thuốc muỗi nếu các điều kiện về vệ sinh được đảm bảo, các ổ lăng quăng, bọ gậy được giải quyết triệt để. Có như vậy mới giải quyết được tận gốc vấn đề để khống chế ổ dịch. Ngay chiều tối 4/9, toàn địa bàn tổ chức tổng vệ sinh lần 2 và đến sáng 5/9 đã triển khai phun thuốc muỗi khu vực nhà bệnh nhân và bán kính 200 mét xung quanh nhà bệnh nhân tại thôn Du Tràng” - Ông Nguyễn Thanh Tùng – PCT UBND xã Đông Cứu cho biết.

. Ngay khi các điều kiện về vệ sinh môi trường được đảm bảo, chính quyền địa phương đã triển khai phun thuốc muỗi tại gia đình bệnh nhân và bán kính 200 mét xung quanh nhà bệnh nhân

Theo báo cáo của Sở Y tế, từ đầu năm đến nay, tỉnh Bắc Ninh ghi nhận 5 ổ dịch sốt xuất huyết Dengue, trong đó 4 ổ dịch đã kết thúc hoạt động. Số ca dương tính với sốt xuất huyết là 136 ca. Các chuyên gia y tế nhận định, bệnh sốt xuất huyết có xu hướng gia tăng và đang bước vào giai đoạn cao điểm, các ca bệnh xuất hiện rải rác, phần lớn là người có yếu tố dịch tễ trở về từ các tỉnh hiện đang lưu hành dịch sốt xuất huyết Dengue. Vì vậy, trong thời gian tới các địa phương cần tăng cường giám sát, phát hiện sớm và theo dõi chặt chẽ các trường hợp trở về từ vùng dịch, triển khai quyết liệt các biện pháp phòng chống. Chủ động diệt muỗi, diệt lăng quăng, bọ gậy không chỉ giúp phòng bệnh sốt xuất huyết mà còn giúp phòng các bệnh lây truyền qua muỗi khác như bệnh chikungunia, bệnh do vi rút Zika, bệnh viêm não Nhật Bản...

Nguyễn Oanh - Đăng Thăng