Hiện nay, thời tiết mùa hè với nền nhiệt độ cao, độ ẩm thay đổi tiềm ẩn nhiều nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe người dân đặc biệt là người lao động, trẻ nhỏ, người cao tuổi… Đây cũng đang là dịp cao điểm du lịch hè 2025 làm gia tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm trong cộng đồng, nhất là các bệnh lây qua đường tiêu hóa như tay chân miệng, tiêu chảy do vi rút Rota, tả, lỵ, thương hàn…; các bệnh lây qua véc tơ như sốt xuất huyết, viêm não Nhật Bản...; các bệnh lây qua đường hô hấp như COVID-19, sởi/rubella, cúm… Để chủ động triển khai các biện pháp phòng, chống dịch bệnh mùa hè, hạn chế tối đa những ảnh hưởng có hại của thời tiết đến sức khỏe người dân, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 phối hợp với các Trung tâm Y tế tập trung tăng cường hướng dẫn người dân bảo vệ sức khỏe, phòng chống dịch mùa hè.
Thạc sĩ, bác sĩ Nguyễn Khắc Từ - Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 cho biết, trong điều kiện thời tiết nắng nóng, người dân, đặc biệt là những đối tượng nguy cơ cao có thể gặp phải một số vấn đề sức khỏe như say nắng, say nóng hoặc đột quỵ do nóng. Nguyên nhân chủ yếu là do phải tiếp xúc quá lâu hoặc làm việc trong môi trường nắng nóng, nhiệt độ cao hoặc cũng có thể do thay đổi nhiệt độ môi trường đột ngột. Những đối tượng nguy cơ cao cần đặc biệt lưu ý là người già, trẻ nhỏ và phụ nữ có thai; những người làm việc, luyện tập với cường độ cao ở ngoài trời nắng lâu hoặc trong môi trường nóng bức (người lao động nông nghiệp, công nhân làm việc ở các lò gạch, lò luyện gang thép…); những người mắc các bệnh mạn tính (tăng huyết áp, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen phế quản, đái tháo đường…). Phụ thuộc vào thời gian tiếp xúc với nắng nóng, mức độ tăng thân nhiệt của cơ thể mà các đối tượng sẽ gặp phải các biểu hiện khác nhau. Mức độ nhẹ có thể chỉ là mệt mỏi, khát nước, hoa mắt, chóng mặt, tăng nhịp tim, tăng nhịp thở, hồi hộp đánh trống ngực, chuột rút. Nhưng mức độ nặng sẽ là đau đầu dữ dội, khó thở tăng dần, cảm giác buồn nôn hoặc nôn, yếu hoặc liệt nửa người, co giật, ngất xỉu hoặc hôn mê, trụy tim mạch (tim đập nhanh, huyết áp tụt...) và có thể tử vong.
Sau khi ghi nhận ca mắc bệnh truyền nhiễm, hoạt động phun khử khuẩn được thực hiện nhằm đảm bảo khoanh vùng, hạn chế lây lan bệnh dịch
Để chủ động đảm bảo sức khỏe cho người dân, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 2 đã chỉ đạo Khoa Truyền thông giáo dục sức khỏe phối hợp với các Trung tâm Y tế đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền giáo dục sức khỏe, hướng dẫn người dân thực hiện các biện pháp tự chăm sóc, đảm bảo sức khỏe trong điều kiện thời tiết nắng nóng. Các địa phương tổ chức tuyên truyền tại gia đình, cộng đồng, đặc biệt tại các trường học, nhà trẻ, trường mầm non…các biện pháp phòng, chống dịch bệnh mùa hè với các nội dung: đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, ăn chín, uống sôi; phát động chiến dịch vệ sinh môi trường, rửa tay bằng xà phòng; tổ chức chiến dịch diệt lăng quăng, bọ gậy, các hoạt động dọn bỏ vật dụng phế thải đọng nước với thông điệp “mỗi tuần hãy dành 10 phút để diệt lăng quăng/ bọ gậy” tại hộ gia đình; thực hiện thông thoáng nơi ở, nơi làm việc và khi có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh cần đến ngay các cơ sở y tế để được khám và điều trị kịp thời…
Các Trung tâm Y tế chỉ đạo Trạm Y tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp mắc/nghi mắc bệnh truyền nhiễm, các ổ dịch tại cộng đồng, tại các cơ sở y tế; tiến hành điều tra, xác định nguồn lây, lấy mẫu xét nghiệm xác định tác nhân gây bệnh. Chủ động đánh giá nguy cơ, phân tích tình hình, triển khai sớm các biện pháp phòng chống không để dịch bệnh lây lan bùng phát dịch trong cộng đồng. Đồng thời, triển khai tốt việc tiêm chủng thường xuyên cho các đối tượng thuộc Chương trình tiêm chủng mở rộng đảm bảo an toàn, hiệu quả; rà soát, tổ chức tiêm bù, tiêm vét cho những đối tượng chưa được tiêm vắc xin phòng bệnh, chưa tiêm đủ mũi; vận động các gia đình đưa trẻ em đi tiêm chủng vắc xin đầy đủ, đúng lịch đặc biệt các vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm.
Trung tâm Kiểm soát bệnh tật phối hợp với các TTYT điều tra, giám sát tại hộ gia đình khi ghi nhận ca mắc sốt xuất huyết
Đặc biệt, tuyên truyền cho người dân biết cách xử trí phù hợp khi gặp các vấn đề về sức khỏe do nắng nóng. Ở mức độ nhẹ, cần chuyển ngay nạn nhân vào chỗ mát, thoáng gió. Sau đó nới lỏng quần áo hoặc cởi bỏ bớt quần áo bên ngoài của nạn nhân. Sau đó, lau cơ thể nạn nhân bằng khăn mát hoặc có thể dội nước mát vào cơ thể nạn nhân rồi lau khô. Đặt khăn thấm nước mát hoặc nước đá tại các vị trí như vùng nách, vùng bẹn, hai bên cổ để giúp nhanh chóng giảm nhiệt độ cơ thể. Nếu nạn nhân uống được nước, cho uống từng ngụm nhỏ nước mát. Tốt nhất là uống nước có bổ sung muối và khoáng chất như nước Oresol pha đúng liều lượng theo hướng dẫn sử dụng. Nếu nạn nhân bị chuột rút, cần xoa bóp nhẹ nhàng vùng cơ bị chuột rút. Lưu ý không để cho nhiều người vây quanh nạn nhân. Sau khoảng 10 – 15 phút các biểu hiện sẽ giảm dần. Riêng với những nạn nhân có các biểu hiện ở mức độ nặng, cần gọi ngay cấp cứu 115 hoặc nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất. Lưu ý trong quá trình vận chuyển thường xuyên chườm mát cho nạn nhân.
Bác sĩ Nguyễn Khắc Từ cũng cho biết thêm, người dân, nhất là những đối tượng nguy cơ cao cần hạn chế đi ra ngoài trời nắng trong những ngày nắng nóng, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 10 giờ sáng đến 4 giờ chiều. Những người đang ở trong phòng điều hòa nhiệt độ thấp không nên đi ra ngoài trời nắng đột ngột mà cần phải có một khoảng thời gian để cơ thể thích nghi với môi trường bên ngoài bằng cách tăng nhiệt độ điều hòa trong phòng hoặc ngồi nghỉ trong bóng mát trước khi đi ra ngoài trời. Mặc quần áo sáng màu, thoáng mát, thấm mồ hôi. Tăng cường ăn các loại rau xanh và hoa quả, nên có món canh trong bữa ăn hàng ngày. Đặc biệt cần uống tối thiếu 1,5 - 2 lít nước/ngày. Nên uống thành nhiều lần trong ngày, không nên uống quá nhiều nước trong một lần. Rèn luyện thân thể để nâng cao sức đề kháng và sức chống chịu của bản thân với điều kiện thời tiết nắng nóng.
