Tỉnh Bắc Ninh huy động sức mạnh cộng đồng trong phòng chống bệnh lao

Năm 2026, ngành Y tế tập trung các giải pháp nhằm giảm tỷ lệ mắc và tử vong do bệnh lao, khống chế nhiễm lao đa kháng thuốc và hướng tới loại trừ bệnh lao ra khỏi cộng đồng, phấn đấu đạt mục tiêu giảm tỷ lệ mắc bệnh lao dưới 20 bệnh nhân/100.000 dân vào năm 2030; đảm bảo toàn bộ người dân có nguy cơ bị mắc bệnh lao đều được chẩn đoán sớm, được điều trị phù hợp và không phải chịu chi phí do mắc bệnh và điều trị bệnh lao. Đồng thời, tiếp tục nâng cao năng lực phát hiện ca bệnh thông qua tiếp cận và phát hiện chủ động người có tiếp xúc với người mắc bệnh lao. Áp dụng các phương pháp, kỹ thuật tiên tiến để chẩn đoán xác định đưa người bệnh lao vào quản lý, điều trị, chăm sóc kịp thời.

Bệnh viện Phổi  Bắc Ninh số 1 giám sát hỗ trợ  sàng lọc phát hiện chủ động lao và lao tiềm ẩn trẻ em  tại Bệnh viện Đa khoa Lục Nam

Để hoàn thành các mục tiêu về phòng, chống bệnh lao trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh giai đoạn 2026 – 2030, năm 2026, ngành Y tế phấn đấu phát hiện ≥ 90% số bệnh nhân lao ước tính trên địa bàn tỉnh; 96% tỷ lệ khỏi, hoàn thành điều trị lao; ≥ 75% người bệnh lao kháng thuốc được phát hiện và đưa vào điều trị. Số người mắc lao các thể được phát hiện /100.000 dân là 54 người; số người mắc lao phổi có bằng chứng vi khuẩn học được phát hiện/ 100.000 dân là 24 người. 100% cơ sở y tế công lập và ngoài công lập tham gia phát hiện, báo cáo, quản lý và điều trị bệnh lao theo quy định. Nhân viên y tế tham gia công tác phòng, chống bệnh lao được đào tạo, tập huấn điều trị bệnh lao theo Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao của Bộ Y tế.

Ngay từ đầu năm, Sở Y tế Bắc Ninh đã chỉ đạo triển khai đồng bộ các giải pháp quan trọng trong công tác phòng, chống bệnh lao trên địa bàn tỉnh. Ngành Y tế chủ động tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo kịp thời trong công tác phòng, chống bệnh lao trên địa bàn tỉnh; lồng ghép mục tiêu, chỉ tiêu phòng, chống bệnh lao vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị trong việc chỉ đạo, tổ chức thực hiện công tác phòng, chống bệnh lao; coi kết quả thực hiện nhiệm vụ phòng, chống bệnh lao là một trong những tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của đơn vị. Củng cố, kiện toàn và duy trì hoạt động hiệu quả mạng lưới phòng, chống bệnh lao từ tỉnh đến cơ sở theo đúng hướng dẫn của Chương trình chống lao Quốc gia. Các đơn vị y tế đẩy mạnh hoạt động truyền thông thường xuyên, phù hợp với điều kiện thực tế tại địa phương về phòng, chống bệnh lao. Phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và chính quyền địa phương trong công tác tuyên truyền, vận động người dân chủ động đi khám khi có triệu chứng nghi lao; tổ chức hội nghị, hội thảo phù hợp với nguồn lực của đơn vị.

Khám phát hiện chủ động bệnh lao cho nhóm trẻ em nghi lao tại cộng đồng

Theo kế hoạch, trong năm 2026, ngành triển khai hoạt động phát hiện chủ động bệnh lao tại 25 - 32 điểm Trạm Y tế, chụp phim cho hơn 6.000 người dân có triệu chứng nghi lao, ưu tiên các nhóm nguy cơ cao: Người tiếp xúc hộ gia đình với bệnh nhân lao, người nhiễm HIV, người mắc bệnh mạn tính, người cao tuổi, người lao động trong môi trường nguy cơ cao,... Thực hiện sàng lọc lao lồng ghép trong các chương trình y tế khác; bảo đảm người nghi lao được chuyển gửi, tiếp cận dịch vụ chẩn đoán lao kịp thời. Phối hợp chặt chẽ giữa y tế công lập và y tế tư nhân trong việc phát hiện, báo cáo và chuyển tuyến người bệnh lao theo quy định.

Đặc biệt, ngành Y tế tăng cường hoạt động giám sát, kiểm tra, đánh giá chất lượng chẩn đoán lao tại các cơ sở y tế. Đẩy mạnh việc áp dụng các kỹ thuật hiện đại, kỹ thuật cao trong chẩn đoán sớm bệnh lao và lao kháng thuốc theo định hướng của Chương trình chống lao Quốc gia (Chiến lược 1X, 2X trong phát hiện bệnh lao), góp phần nâng cao tỷ lệ phát hiện bệnh lao có bằng chứng vi khuẩn học và phát hiện sớm lao kháng thuốc; bảo đảm an toàn sinh học trong quá trình lấy mẫu, vận chuyển mẫu, xét nghiệm và trả kết quả.  Chỉ tiêu cụ thể năm 2026: Tổng số người khám: 43.428 người; tổng số người xét nghiệm: 23.000 người; số tiêu bản xét nghiệm: 13.000 tiêu bản; tổng số bệnh nhân lao các thể được phát hiện: 1.901 người. Thực hiện quản lý, theo dõi người bệnh trong suốt quá trình điều trị; tăng cường tư vấn, hỗ trợ nhằm hạn chế tình trạng bỏ trị, thất bại điều trị. Phối hợp giữa các tuyến y tế trong quản lý, theo dõi người bệnh lao điều trị ngoại trú tại cộng đồng. Tăng cường phát hiện sớm bệnh nhân lao kháng thuốc thông qua sàng lọc, xét nghiệm theo chỉ định.

Phối hợp chặt chẽ giữa chương trình phòng, chống lao và chương trình phòng, chống HIV/AIDS trong công tác phát hiện, quản lý và điều trị lao/HIV. Kết nối giữa điều trị và dự phòng, cung cấp dịch vụ dự phòng HIV và lao ngay tại tuyến xã. Bảo đảm người bệnh Lao/HIV được điều trị phối hợp kịp thời, đúng quy định. Đào tạo và đào tạo lại cho cán bộ của 2 chương trình về công tác phối hợp Lao/HIV và cập nhật thường xuyên các thay đổi về chuyên môn theo hướng dẫn của Bộ Y tế. Tập huấn về cách thu thập, phân tích sử dụng các chỉ số báo cáo về hoạt động phối hợp Lao/HIV. Tăng cường phát hiện lao ở người nhiễm HIV bằng chiến lược 2X (chụp X-Quang ngực và xét nghiệm Xpert MTB/Rif) và các kỹ thuật chẩn đoán lao mới có độ nhạy, độ đặc hiệu cao. Điều trị lao tiềm ẩn cho tất cả người nhiễm HIV mới và người bệnh HIV đang quản lý điều trị đủ tiêu chuẩn. Đảm bảo cung ứng đủ thuốc điều trị bệnh lao và điều trị lao tiềm ẩn cho người nhiễm HIV.

Thực hiện chi hỗ trợ tiền ăn cho khoảng hơn 2.000 bệnh nhân lao vào điều trị nội trú tại Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 và số 2 theo quy định tại Nghị quyết số 103/2025/NQ-HĐND ngày 10/12/2025 của HĐND tỉnh Bắc Ninh quy định mức trợ giúp xã hội, đối tượng khó khăn hưởng chính sách trợ giúp xã hội trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh.

Bác sỹ Nguyễn Văn Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 chỉ đạo khám phát hiện chủ động bệnh nhân lao tại Trạm Y tế

Giao Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 là đơn vị đầu mối triển khai Chương trình chống lao trên địa bàn tỉnh; chủ trì, phối hợp với Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 2, phòng Tài chính kế toán, Sở Y tế và các cơ quan, đơn vị liên quan đề xuất, xin cấp bổ sung kinh phí thực hiện công tác phòng, chống bệnh lao trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh năm 2026; tổng hợp, báo cáo định kỳ và đột xuất kết quả thực hiện kế hoạch về cơ quan đầu mối triển khai Chương trình chống lao Quốc gia, Sở Y tế theo quy định.

Các Trạm y tế xây dựng kế hoạch hoạt động phòng, chống bệnh lao tại xã, phường; chủ động rà soát nhu cầu mua vật tư, trang thiết bị y tế, kinh phí hoạt động phòng, chống lao tại địa phương, đề xuất với UBND cấp xã bố trí kinh phí theo phân cấp. Thực hiện hoạt động khám, chẩn đoán người nghi lao; lấy mẫu bệnh phẩm của bệnh nhân nghi lao hoặc chuyển gửi bệnh nhân lao về Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 và số 2 làm xét nghiệm Xpert. Tiếp nhận bệnh nhân từ tuyến tỉnh chuyển về sau khi tình trạng đã ổn định để tiếp tục quản lý tại địa phương. Hướng dẫn bệnh nhân tái khám định kỳ, đánh giá kết quả điều trị và cập nhật đầy đủ vào sổ sách, phần mềm Vitimes. Phối hợp với các bệnh viện đa khoa, Bệnh viện Phổi Bắc Ninh số 1 và số 2 để tăng cường sàng lọc bệnh nhân nghi lao trong cộng đồng; tổ chức các lớp đào tạo, tập huấn công tác phòng, chống bệnh lao.