Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 không ngừng nâng cao chất lượng xét nghiệm

Công tác xét nghiệm bắt kịp với xu thế phát triển của khoa học - công nghệ

Trong những năm qua, khoa Xét nghiệm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 được quan tâm đầu tư hệ thống thiết bị, máy móc đồng bộ, hiện đại bậc nhất trong khối Y tế dự phòng; cùng với đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn sâu, tâm huyết, yêu nghề và bề dầy kinh nghiệm trong công tác xét nghiệm lĩnh vực y tế dự phòng, gồm: Tiến sĩ y khoa, thạc sĩ sinh học, thạc sĩ hóa học, bác sĩ CKI, Dược sĩ CKI, kỹ sư hóa học/môi trường, cử nhân xét nghiệm….

Đến nay, phòng Xét nghiệm của đơn vị được công nhận đạt chuẩn ISO/IEC 17025:2005, đạt chuẩn quốc gia đối với 41 kỹ thuật xét nghiệm vi sinh và hóa lý; phòng xét nghiệm đạt an toàn sinh học cấp II, được các cấp có thẩm quyền công nhận phòng xét nghiệm khẳng định các trường hợp mắc HIV, được chỉ định là cơ sở Kiểm nghiệm thực phẩm phục vụ Quản lý nhà nước về An toàn thực phẩm, đủ điều kiện Quan trắc môi trường lao động, đủ điều kiện hoạt động dịch vụ kiểm nghiệm lĩnh vực Hóa/sinh; kiểm nghiệm các chỉ tiêu: đo nồng độ bụi,  hơi khí độc, vi sinh, nấm mốc… phục vụ Quan tắc môi trường lao động; xét nghiệm chẩn đoán các bệnh truyền nhiễm trong giám sát phòng chống dịch như sởi, tay chân miệng, cúm A, sốt xuất huyết, viêm não, Covid-19…; xét nghiệm sinh hóa, huyết học, vi sinh, tế bào học phục vụ công tác khám, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh nghề nghiệp.

Hệ thống quang phổ hấp thụ nguyên tử AAS chuyên phân tích kim loại

Nhờ đó, nhiều kỹ thuật mới, kỹ thuật cao đã được triển khai thực hiện thành công tại Trung tâm, đảm bảo đáp ứng nhanh, hiệu quả cho công tác chăm sóc sức khỏe Nhân dân như: Xét nghiệm bệnh truyền nhiễm phục vụ công tác giám sát, phát hiện và phòng chống dịch bệnh; Xét nghiệm phục vụ khám, chữa bệnh; Kiểm nghiệm chất lượng nước, thực phẩm, môi trường; Quan trắc môi trường lao động, phát hiện bệnh nghề nghiệp.

Bà Phan Thị Thi, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 cho biết trong lĩnh vực y tế, kết quả xét nghiệm luôn giữ vai trò quan trọng. Kết quả nhanh, chính xác sẽ giúp đội ngũ bác sĩ có những chỉ định, phác đồ điều trị phù hợp; đặc biệt trong lĩnh vực y tế dự phòng, kết quả xét nghiệm giám sát dịch bệnh, giúp phát hiện kịp thời, chính xác các bệnh truyền nhiễm tại cộng đồng, để có biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả; kiểm nghiệm nước, thực phẩm, môi trường là căn cứ để các cơ sở sản xuất/ kinh doanh có biện pháp cải tiến kỹ thuật trong sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện môi trường lao động, nhằm đảm bảo sức khỏe cho nhân dân. Được UBND tỉnh, Sở Y tế quan tâm, đơn vị đã được xây trụ sở mới, đi vào hoạt động từ tháng 5/2025; phòng xét nghiệm rất khang trang, được đầu tư mua sắm trang thiết bị hiện đại, đào tạo nhân lực triển khai kỹ thuật mới, khai thác tối đa công năng của các trang thiết bị đã được đầu tư, đồng thời tiếp tục duy trì tốt hệ thống quản lý chất lượng xét nghiệm, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ công tác kiểm soát bệnh tật trong giai đoạn tới và xu thế phát triển khoa học - công nghệ trong lĩnh vực xét nghiệm.

Xét nghiệm các tác nhân gây bệnh truyền nhiễm trong phòng chống dịch như SARS-CoV-2, sốt xuất huyết Dengue, cúm, Enterovirus, rubella, định tuýp HPV, HSV, adeno virus, ....

Là trung tâm đầu não trong công tác phòng, chống dịch bệnh, việc nâng cao chất lượng xét nghiệm góp phần triển khai các giải pháp phòng, chống dịch kịp thời và chính xác. Đơn vị thực hiện giám sát, xét nghiệm phát hiện các bệnh truyền nhiễm như: SARS-CoV-2, chân tay miệng, sốt xuất huyết, sởi, quai bị, Rubella, ho gà, viêm não Nhật Bản, HIV,  định lượng nồng độ một số loại vi-rút viêm gan B, viêm gan C, định tuýp vi rút như HPV, vi rút Dengue...; xét nghiệm về nhóm vi sinh vật gây bệnh tả, lỵ, thương hàn.... Các xét nghiệm được thực hiện bằng kỹ thuật hiện đại, tiên tiến, nhanh chóng với độ chính xác cao như: kỹ thuật miễn dịch, kỹ thuật sinh học phân tử PCR, RT-PCR, Realtime PCR, Realtime - RT PCR, kỹ thuật định lượng, định tuýp vi rút. Từ năm 2021 đến nay, Trung tâm đã thực hiện được hơn 1.172.600 mẫu xét nghiệm bệnh phẩm phục vụ công tác phòng chống dịch.

Đặc biệt, đại dịch Covid-19 là minh chứng rõ nét cho thấy tầm quan trọng của công tác xét nghiệm. Với sự đầu tư hệ thống trang thiết bị sinh học phân tử của tỉnh, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Giang (nay là Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1) đã nhanh chóng triển khai xét nghiệm SARS-CoV-2 bằng phương pháp Realtime RT- PCR, trở thành một trong những tỉnh đầu tiên được Bộ Y tế công nhận là đơn vị có phòng xét nghiệm được phép khẳng định Covid-19, giúp phát hiện sớm, điều trị kịp thời các trường hợp nhiễm bệnh, ngăn ngừa sự lây lan mạnh mẽ của dịch bệnh, góp phần kiểm soát hiệu quả dịch Covid-19. 

Xét nghiệm vi sinh nước sinh hoạt và nước uống trực tiếp

Trong bối cảnh hiện nay, an toàn thực phẩm được nhận định là tiêu chí hàng đầu để đánh giá chất lượng sống của người dân. Công tác xét nghiệm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 đã có những đóng góp không nhỏ trong việc thực hiện kiểm nghiệm chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm, chất lượng nước, thực phẩm phục vụ công tác quản lý nhà nước và nhu cầu của nhân dân trên địa bàn tỉnh. Các xét nghiệm nhằm phát hiện độc chất chì, asen, thủy ngân, chất phóng xạ, dư lượng hóa chất bảo vệ thực vật ô nhiễm trong nước ăn uống, sinh hoạt và môi trường; các yếu tố vi sinh, dư lượng chất bảo quản, hàm lượng kháng sinh, các độc tố trong thực phẩm. Kỹ thuật xét nghiệm được thực hiện trên các thiết bị hiện đại, kỹ thuật chuyên sâu, bảo đảm chất lượng cao, đạt tiêu chuẩn quốc tế như: kỹ thuật đo hoạt độ phóng xạ Anpha, Beta; kỹ thuật sắc ký khí khối phổ, kỹ thuật sắc ký lỏng cao áp, kỹ thuật sắc ký lỏng khối phổ hai lần, kỹ thuật quang phổ tử ngoại khả kiến, kỹ thuật quang phổ hấp phụ nguyên tử, kỹ thuật quang phổ phát xạ plasma ghép nối khối phổ…. Hàng năm, Trung tâm đã chủ động giám sát chất lượng nước sinh hoạt đối với các cơ sở cung cấp nước sinh hoạt trên địa bàn tỉnh. Trong giai đoạn 2021-6/2025, Trung tâm đã xét nghiệm 15.577 mẫu nước, 6.259 mẫu thực phẩm.

Tra mẫu thực hiện kỹ thuật sinh học phân tử

Bên cạnh đó, đơn vị còn triển khai công tác xét nghiệm kiểm tra sức khỏe định kỳ cho người lao động, phát hiện bệnh nghề nghiệp, xét nghiệm một số market ung thư trên máy miễn dịch tự động VIDAS, xét nghiệm phát hiện ung thử cổ tử cung bằng kỹ thuật nhuộm Papanicolaou, xét nghiệm định typ HPV nguy cơ cao tầm soát ung thư cổ tử cung. Các xét nghiệm còn phục vụ việc quan trắc môi trường. Đơn vị đã thực hiện quan trắc môi trường lao động cho các đơn vị y tế, doanh nghiệp trên địa bàn. Hàng nghìn mẫu khí được quan trắc hằng năm. Giai đoạn 2021- 6/2025, khoa Xét nghiệm đã thực hiện 5.504 mẫu xét nghiệm bệnh nghề nghiệp và 2.893 mẫu quan trắc môi trường lao động.

Tiếp tục nghiên cứu, ứng dụng, phát triển kỹ thuật đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

Koa Xét nghiệm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 tích cực trong công tác nghiên cứu khoa học, phát triển kỹ thuật mới để đáp ứng ngày một tốt hơn yêu cầu công việc. Đã có nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp tỉnh, cấp cơ sở của khoa được triển khai, mang lại hiệu quả cao về khoa học công nghệ, kinh tế, xã hội; nhiều sáng kiến kỹ thuật đạt giải cao sáng tạo kỹ thuật toàn quốc, sáng tạo kỹ thuật cấp tỉnh như: Đề tài “Nghiên cứu Xây dựng quy trình pha chế môi trường bảo quản vi rút” đã được ứng dụng trong công tác giám sát phòng chống dịch trên địa bàn tỉnh, chuyển giao công thức pha chế cho Trung tâm Kiểm soát bệnh tật các tỉnh phía Bắc và 6 tỉnh miền Nam, đồng thời đoạt giải 3 Hội thi sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 16 (Năm 2022); Để tài cấp tỉnh “ Xác định một số căn nguyên vi rút gây hội chứng viêm não cấp tại Bắc Giang và hiệu quả phòng bệnh bằng vắc xin” đoạt giải A giải thưởng Khoa học công nghệ tỉnh Bắc Giang lần thứ 2; Đề tài “Nghiên cứu định tuýp vi rút và ứng dụng chẩn đoán Sốt xuất huyết Dengue tại Bắc Giang” đề tài đoạt giải 3 Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh Bắc Giang lần thứ X...

Giao ban khoa Xét nghiệm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1

Ts.Bs Dương Thị Hiển, Trưởng khoa Xét nghiệm, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 cho biết, về định hướng phát triển phòng xét nghiệm trong những năm qua, Trung tâm luôn luôn đặt chất lượng xét nghiệm lên hàng đầu. Quản lý chất lượng xét nghiệm luôn được đảm bảo bởi các chỉ tiêu xét nghiệm quyết định những yếu tố can thiệp sau này với cộng đồng nên đòi hỏi độ chính xác cao. Trong giai đoạn tới khoa Xét nghiệm tiếp tục mở rộng các kỹ thuật để đưa ra kết quả nhanh chóng, chính xác, tin cậy, phục vụ tốt cho công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng.

Cũng theo Ts.Bs Dương Thị Hiển, mục tiêu trong giai đoạn từ nay đến năm 2030, đơn vị tiếp tục củng cố, nâng cao năng lực xét nghiệm y tế dự phòng, từng bước phát triển các kỹ thuật xét nghiệm mới chuyên sâu. Đảm bảo an toàn sinh học, cung cấp dịch vụ xét nghiệm y tế dự phòng có chất lượng. Đáp ứng hoạt động giám sát, chẩn đoán, khống chế kịp thời, có hiệu quả các dịch bệnh, các sự kiện khẩn cấp về y tế.

Hệ thống máy Sắc ký lỏng khối phổ hai lần LC-MS/MS

Giải pháp trọng tâm được Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh số 1 đặt ra là tập trung xây dựng và triển khai kế hoạch về đào tạo và phát triển nguồn nhân lực trong lĩnh vực xét nghiệm bệnh truyền nhiễm, xét nghiệm nước, thực phẩm, môi trường lao động, bệnh nghề nghiệp, xây dựng đội ngũ cán bộ đủ về số lượng, có kiến thức và kỹ năng chuyên môn để triển khai, quản lý, kiểm soát có hiệu quả công tác quản lý chất lượng phòng xét nghiệm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới. Đẩy mạnh hợp tác chuyên môn, kỹ thuật giữa các đơn vị trong tỉnh với các đơn vị ngoài tỉnh và tuyến Trung ương nhằm tăng cường trao đổi với chuyên gia kỹ thuật, chuyển giao công nghệ để phát triển một số lĩnh vực chuyên sâu. Chuẩn hóa phương pháp, rà soát sửa đổi, bổ sung các quy trình, đảm bảo cung ứng hóa chất, chất chuẩn, chủng chuẩn phục vụ cho hoạt động xét nghiệm, xây dựng và cải tiến hệ thống quản lý chất lượng ISO 15189, ISO 17025. Đồng thời, nâng cấp, quản lý, ứng dụng phần mềm Quản lý Xét nghiệm Bệnh truyền nhiễm (LIMS), phần mềm Quản lý Xét nghiệm, liên kết các tuyến, liên kết hệ thống giám sát và phòng xét nghiệm.