Sau hơn 3 tháng thực hiện sáp nhập theo mô hình mới, những Trạm Y tế xã như Vân Sơn (Bắc Ninh) đang đứng trước một bước ngoặt lớn. Bên cạnh sự tinh gọn về bộ máy là những nỗi lo hiện hữu về hạ tầng xuống cấp, trang thiết bị thiếu hụt và áp lực đè nặng lên vai người thầy thuốc vùng cao.
Những khó khăn sau ngày về chung một nhà
Xã Vân Sơn những ngày tháng 4, con đường dẫn vào Trạm Y tế xã tấp nập hơn kể từ khi Nghị quyết số 1658 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực. Việc sáp nhập hai xã Hữu Sản và Vân Sơn cũ để hình thành một đơn vị hành chính mới là bước đi chiến lược nhằm phát triển kinh tế - xã hội. Thế nhưng, với ngành y tế địa phương, đây là một cuộc "vượt vũ môn" không ít rào cản.
Trạm Y tế Vân Sơn giờ đây quản lý một địa bàn rộng lớn với hơn 7.300 ha và gần 6.000 nhân khẩu, trong đó đại đa số là đồng bào dân tộc thiểu số. "Chiếc áo" cơ sở vật chất cũ dường như đã trở nên quá chật chội. Tại trụ sở chính, các phòng chức năng như phòng khám bệnh, phòng tiêm chủng phải gồng gánh lượng bệnh nhân tăng vọt.
Giám đốc Trạm Y tế, ông Lê Văn Thu, chia sẻ với ánh mắt đầy suy tư:
“Sau khi sáp nhập, chúng tôi kiện toàn bộ máy với 21 cán bộ, cơ bản đáp ứng được chuyên môn. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất nằm ở hạ tầng. Phòng họp hiện tại quá nhỏ, mỗi lần giao ban toàn bộ cán bộ trạm và nhân viên y tế thôn bản là phải ghép thêm ghế các phòng khác để ngồi họp. Trang thiết bị chưa đồng bộ, một số thiết bị đã cũ, xuống cấp hoặc thiếu so với danh mục quy định; chưa có các thiết bị hiện đại phục vụ chẩn đoán, điều trị chuyên sâu. Một số trang thiết bị của các chương trình dự án được cấp trước đây không có đủ giấy tờ hồ sơ gốc nên việc quản lý, sửa chữa gặp không ít khó khăn. Chúng tôi thiếu hẳn những phòng chuyên biệt như phòng tư vấn riêng hay phòng cách ly - những không gian tối thiểu để đảm bảo quyền riêng tư và an toàn cho người bệnh.”
Khi thiết bị y tế "hụt hơi" trước nhu cầu thực tế
Không chỉ là câu chuyện thiếu phòng ốc, trang thiết bị y tế cũng đang là bài toán khó. Dù đã nỗ lực duy trì trực chuyên môn 24/24 giờ và thực hiện hơn 550 lượt khám bệnh trong quý đầu năm, nhưng thực trạng máy móc cũ kỹ, không đồng bộ đang cản trở các bác sĩ phát huy hết năng lực.
Nhiều thiết bị từ các dự án cũ thiếu hồ sơ gốc, khiến việc liên thông với bảo hiểm y tế gặp nhiều trở ngại. Đáng lo ngại hơn, những thiết bị hiện đại phục vụ chẩn đoán sâu vẫn còn là niềm mơ ước xa vời đối với các y bác sĩ tại đây.
Vừa đưa con đi tiêm chủng mở rộng, chị NTL. (trú tại địa bàn thôn Sản 3) bộc bạch:
“Bác sĩ ở đây nhiệt tình lắm, tiêm chủng hay khám thai đều được hướng dẫn chu đáo. Nhưng nhìn thấy phòng ốc xuống cấp, thiết bị thì cũ, dân bản chúng tôi cũng lo. Nhiều lúc muốn khám kỹ hơn lại phải bắt xe đi xa lên tuyến trên, vừa tốn kém lại vừa vất vả.”
Nhân viên y tế Trạm tư vấn người dân tại cộng đồng
Trong bối cảnh khó khăn chồng chất, Trạm Y tế Vân Sơn vẫn đang nỗ lực "số hóa" để không bị bỏ lại phía sau. Mục tiêu hoàn thiện bệnh án điện tử trước ngày 30/6 theo chỉ đạo của tỉnh đang đặt đội ngũ y tế vào một cuộc đua thực sự.
Hiện tại, 100% phụ nữ mang thai và trẻ em dưới 5 tuổi đã được quản lý dữ liệu trên phần mềm chuyên ngành. Tuy nhiên, hạ tầng công nghệ thông tin chưa ổn định và việc các phần mềm chưa đồng bộ hoàn toàn vẫn là những "hòn đá tảng" ngáng đường. Đội ngũ cán bộ đang phải kiêm nhiệm quá nhiều vị trí từ văn thư, kế toán đến công nghệ thông tin, dẫn đến sự thiếu ổn định trong vận hành.
Chờ đợi một luồng gió mới
Để y tế cơ sở thực sự là "cánh tay nối dài" trong chăm sóc sức khỏe nhân dân, những nỗ lực tự thân của Trạm Y tế là chưa đủ. Những kiến nghị về việc đầu tư kinh phí nâng cấp cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị theo danh mục kỹ thuật chuẩn và hỗ trợ đào tạo chuyên sâu đang được gửi đi với hy vọng sớm có lời giải.
Sáp nhập để tinh gọn là đúng đắn, nhưng tinh gọn phải đi đôi với tinh nhuệ. Chỉ khi những nút thắt về nguồn lực được tháo gỡ, những người thầy thuốc như ông Lê Văn Thu và các đồng nghiệp mới có thể yên tâm cống hiến, để mỗi trạm y tế thực sự là điểm tựa tin cậy cho bà con nơi bản làng xa xôi.
