Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng căn dặn: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc. Cái gốc ấy phải vững, phải vừa có đức vừa có tài; trong đó, đức là gốc”. Đối với người làm công tác lưu trữ, đạo đức nghề nghiệp không chỉ là tiêu chí ứng xử mà còn là cam kết pháp lý và trách nhiệm xã hội đối với tài liệu - bằng chứng và ký ức của lịch sử dân tộc.
Đạo đức nghề nghiệp - nền tảng của người làm lưu trữ
Đạo đức nghề nghiệp trong lĩnh vực lưu trữ được cụ thể hóa qua các nguyên tắc, chuẩn mực hành vi trong Quyết định số 916/QĐ-BNV ngày 20/4/2016 của Bộ Nội vụ và Thông tư số 07/2022/TT-BNV ngày 31/8/2022. Theo đó, viên chức lưu trữ phải tuyệt đối trung thực, khách quan, tận tụy với nghề; bảo mật, bảo vệ an toàn tài liệu; tôn trọng giá trị lịch sử, chấp hành nghiêm quy trình chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nghề sâu sắc. Trong bối cảnh hiện nay, khi công tác lưu trữ đang chuyển mạnh sang môi trường số và bộ máy hành chính nhà nước hướng tới tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, việc giữ vững và phát huy đạo đức nghề nghiệp càng có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm tính chân thực, lâu dài của tài liệu - tài sản vô giá của quốc gia.
Thực tiễn triển khai tại Trung tâm Lưu trữ lịch sử Bắc Ninh số 2
Trung tâm Lưu trữ lịch sử Bắc Ninh số 2 là đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Nội vụ, có chức năng thu thập, chỉnh lý, bảo quản, tổ chức khai thác, sử dụng tài liệu lưu trữ lịch sử của tỉnh. Hiện nay Trung tâm có 27 viên chức (37% trình độ thạc sĩ, 63% đại học), trong đó nữ chiếm 85%. Toàn thể viên chức đều có trình độ chuyên môn phù hợp với chức danh nghề nghiệp được giao.
Tập thể Viên chức Trung tâm Lưu trữ Bắc Ninh số 2 chụp ảnh cùng Lãnh đạo Sở nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Ngành Nội vụ
Nhận thức sâu sắc vai trò của đạo đức nghề nghiệp, trong những năm qua, Trung tâm Lưu trữ lịch sử Bắc Ninh số 2 đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực nhằm nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ viên chức như: Trung tâm thường xuyên tuyên truyền, quán triệt các văn bản của Đảng, Nhà nước và ngành Nội vụ về đạo đức công vụ; phát động phong trào thi đua, cam kết rèn luyện đạo đức ngay từ đầu năm; đồng thời xây dựng, ban hành quy chế, nội quy làm việc, quy định rõ trách nhiệm và chuẩn mực ứng xử, đảm bảo công bằng, khách quan trong đánh giá, xếp loại viên chức. Công tác giáo dục chính trị tư tưởng được tăng cường thông qua các buổi sinh hoạt chi bộ, tiêu biểu là sinh hoạt chuyên đề “Từ 81 ngày đêm Quảng Trị đến hành trình lưu giữ lịch sử - Trách nhiệm của thế hệ lưu trữ hôm nay với mai sau”, đã khơi dậy niềm tự hào, tinh thần trách nhiệm và ý chí cống hiến trong mỗi viên chức. Bên cạnh đó, Trung tâm luôn quan tâm đến chế độ, đời sống và tâm tư của viên chức; xây dựng môi trường làm việc đoàn kết, thân thiện, tổ chức các hoạt động chăm lo đời sống tinh thần, thể chất, tạo động lực gắn bó, yên tâm công tác. Việc đánh giá, bố trí công việc được thực hiện phù hợp với năng lực, sở trường của từng người, phát huy tinh thần chủ động, sáng tạo, khuyến khích đề xuất sáng kiến, cải tiến nghiệp vụ. Nhờ những giải pháp thiết thực và toàn diện đó, nhiều năm qua, đội ngũ viên chức của Trung tâm luôn giữ vững phẩm chất đạo đức, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, góp phần tích cực vào sự phát triển của công tác lưu trữ lịch sử tỉnh Bắc Ninh.
Sinh hoạt chuyên đề qua phim “Mưa đỏ” - Bài học về sự hy sinh, khơi dậy niềm tự hào, tinh thần trách nhiệm và ý chí cống hiến
Bên cạnh những kết quả đạt được, Trung tâm vẫn còn một số hạn chế như: một bộ phận viên chức còn chưa thực sự chủ động, thiếu tính sáng tạo trong một số việc; tinh thần phối hợp giữa các phòng đôi khi chưa chặt chẽ; việc tuân thủ thời gian làm việc còn chưa nghiêm túc ở một số thời điểm. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ đặc thù nghề nghiệp thầm lặng, môi trường làm việc còn hạn chế, cùng những tác động khách quan từ đời sống gia đình và xã hội.
Ảnh viên chức Trung tâm tham gia thuyết minh tại triển lãm Lịch sử Bắc Ninh qua di sản tư liệu thế giới
Để khắc phục những hạn chế, trong thời gian tới Trung tâm Lưu trữ lịch sử Bắc Ninh số 2 sẽ tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm nhằm tiếp tục nâng cao đạo đức nghề nghiệp và chất lượng đội ngũ viên chức. Trung tâm sẽ ban hành Quy chế văn hóa công sở và quy tắc ứng xử đạo đức nghề nghiệp của viên chức, người lao động, làm căn cứ quan trọng trong đánh giá, khen thưởng, kỷ luật hàng năm; đồng thời kết hợp giáo dục đạo đức nghề nghiệp với bồi dưỡng chuyên môn, chuyển đổi số, gắn với phong trào “Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh”. Công tác kiểm tra, giám sát, khen thưởng và kỷ luật sẽ được thực hiện công khai, minh bạch, thường xuyên và thực chất. Bên cạnh đó, quan tâm chú trọng phát huy vai trò nêu gương của lãnh đạo, xây dựng phong cách làm việc dân chủ, khoa học, sâu sát, tạo động lực phát huy trí tuệ tập thể. Mỗi viên chức cũng cần thường xuyên tự rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối sống, bản lĩnh chính trị; giữ gìn phẩm chất trung thực, khách quan, tận tụy với nghề; chủ động học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn, thích ứng linh hoạt với môi trường lưu trữ số hiện đại.
Nâng cao đạo đức nghề nghiệp chính là nền tảng để người làm công tác lưu trữ hoàn thành sứ mệnh cao quý - “giữ gìn ký ức, gìn giữ lịch sử của dân tộc”. Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, đội ngũ viên chức Trung tâm Lưu trữ lịch sử Bắc Ninh số 2 sẽ tiếp tục nỗ lực rèn đức, luyện tài, đoàn kết, sáng tạo, góp phần xây dựng ngành Nội vụ tỉnh Bắc Ninh ngày càng phát triển vững mạnh.
