Tiếng con khóc chào đời cũng là lúc hành trình làm mẹ mở sang một chương mới. Với nhiều sản phụ sinh mổ, bên cạnh niềm hạnh phúc được gặp con là những băn khoăn: Sau mổ lấy thai, khi nào bé có thể bú mẹ? Mẹ đã có sữa chưa? Thuốc gây tê, giảm đau có ảnh hưởng đến em bé hay không?
Những chia sẻ dưới đây của Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước, nguyên Giám đốc Bệnh viện, Chuyên gia Sản - Phụ khoa tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 sẽ giúp các mẹ hiểu rõ hơn về lợi ích của việc cho trẻ bú mẹ sớm ngay sau sinh mổ.
Trẻ được da kề da và bú sữa mẹ ngay trên bàn mổ tại Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1
Sữa mẹ vẫn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất
Sau sinh mổ, nếu sức khỏe người mẹ và trẻ ổn định thì sữa mẹ, đặc biệt là sữa non, vẫn là nguồn dinh dưỡng tốt nhất dành cho trẻ sơ sinh. Sữa non được ví như "nguồn sữa vàng" bởi chứa nhiều kháng thể và dưỡng chất giúp tăng sức đề kháng, bảo vệ hệ tiêu hóa và hỗ trợ trẻ thích nghi với môi trường bên ngoài. Mặc dù lượng sữa non không nhiều nhưng hoàn toàn phù hợp với nhu cầu của trẻ trong những giờ đầu sau sinh. Khi mẹ tỉnh táo, các chỉ số ổn định và trẻ khỏe mạnh, nhân viên y tế có thể hỗ trợ để bé được tiếp xúc với mẹ, tập ngậm vú và bú sớm trong điều kiện an toàn.
Lợi ích của việc bú mẹ ngay trên bàn mổ
Cho trẻ bú mẹ sớm không chỉ là bữa ăn đầu tiên mà còn mang lại nhiều lợi ích cho cả mẹ và bé. Đối với trẻ sơ sinh, bú sữa non giúp bổ sung kháng thể tự nhiên, tăng cường miễn dịch, đồng thời việc da kề da giúp ổn định thân nhiệt, nhịp tim, nhịp thở và tạo cảm giác an toàn. Đối với người mẹ, động tác bú của trẻ kích thích cơ thể tiết Prolactin và Oxytocin – hai hormone quan trọng giúp sữa về nhanh hơn và hỗ trợ bài tiết sữa. Oxytocin cũng giúp tử cung co hồi tốt, góp phần giảm nguy cơ băng huyết sau sinh. Đặc biệt, được nhìn con và cho con bú ngay sau sinh giúp người mẹ giảm căng thẳng, tăng sự gắn kết và có thêm động lực hồi phục.
Cho bú ngay sau mổ có sữa không?
Câu trả lời là có. Sữa non đã được cơ thể người mẹ sản xuất từ khoảng tuần 16–20 của thai kỳ và tích trữ trong tuyến sữa. Sau khi sinh, dưới tác động của Oxytocin cùng phản xạ bú của em bé, sữa sẽ được bài tiết. Vì vậy, mẹ không nên lo lắng nếu lượng sữa ban đầu còn ít. Dạ dày trẻ sơ sinh trong những ngày đầu rất nhỏ nên chỉ cần một lượng sữa non vừa đủ. Điều quan trọng là cho trẻ bú sớm và duy trì việc bú mẹ để nguồn sữa được thiết lập tốt hơn.
Có phải mọi sản phụ sinh mổ đều có thể cho con bú ngay trên bàn mổ?
Không phải trường hợp nào cũng có thể thực hiện ngay. Việc cho trẻ bú mẹ sớm cần dựa trên tình trạng cụ thể của cả mẹ và bé. Trẻ cần đủ tháng, khỏe mạnh, tự thở tốt, không phải hồi sức tích cực. Người mẹ cần tỉnh táo, ổn định và không mắc các bệnh lý chống chỉ định cho con bú. Nếu mẹ hoặc bé cần theo dõi, chăm sóc đặc biệt, các bác sĩ sẽ ưu tiên bảo đảm an toàn trước, sau đó hỗ trợ cho trẻ bú mẹ vào thời điểm phù hợp.
Sản phụ hạnh phúc khi bé da kề da và bú sữa mẹ ngay trên bàn mổ
Thuốc gây tê, giảm đau có ảnh hưởng đến sữa mẹ?
Đây là thắc mắc rất phổ biến của các sản phụ sinh mổ. Theo Thầy thuốc ưu tú - Bác sĩ CKII Lê Công Tước, thuốc gây tê tủy sống và giảm đau ngoài màng cứng chỉ hấp thu vào máu mẹ với lượng rất nhỏ, lượng bài tiết vào sữa mẹ hầu như không đáng kể và không gây hại cho trẻ. Các thuốc sử dụng trong và sau mổ đều được bác sĩ chỉ định, kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn cho cả mẹ và bé. Vì vậy, khi được bác sĩ đánh giá đủ điều kiện, mẹ không nên trì hoãn việc cho con bú chỉ vì lo ngại thuốc ảnh hưởng đến sữa. Trường hợp đang điều trị bệnh lý đặc biệt hoặc sử dụng thuốc kéo dài cần thông báo đầy đủ để được tư vấn phù hợp.
Nhân viên y tế hỗ trợ sản phụ tư thế phù hợp, tránh tì đè vào vết mổ và giúp trẻ ngậm vú đúng cách
Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 đang triển khai như thế nào?
Hiện nay, Bệnh viện Sản - Nhi Bắc Ninh số 1 đã triển khai thường quy việc hỗ trợ da kề da và bú mẹ sớm sau sinh trong chăm sóc thiết yếu bà mẹ và trẻ sơ sinh. Đối với sản phụ sinh mổ, tùy tình trạng sức khỏe của mẹ và bé, các bác sĩ sẽ đánh giá để hỗ trợ tiếp xúc da kề da và bú mẹ sớm ngay trên bàn mổ khi đủ điều kiện an toàn. Theo chỉ đạo của Giám đốc Bệnh viện Hoàng Trường Giang, thời gian tới bệnh viện sẽ tiếp tục đào tạo, hoàn thiện quy trình chuyên môn để triển khai hoạt động này một cách bài bản, thường quy và hiệu quả hơn, đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với các cơ sở y tế trong tỉnh nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc bà mẹ và trẻ sơ sinh.
