Y tế dự phòng

Phát huy vai trò y tế dự phòng, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân

13/06/2026 10:19

Giai đoạn 2020 - 2025 ghi dấu nhiều kết quả nổi bật của ngành Y tế trong công tác y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu và nâng cao chất lượng dân số. Trong bối cảnh đối mặt với nhiều thách thức từ dịch bệnh truyền nhiễm, đặc biệt là đại dịch COVID-19, cùng với sự gia tăng nhanh của các bệnh không lây nhiễm, ngành Y tế đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân, góp phần cải thiện rõ rệt các chỉ số y tế và chất lượng cuộc sống của người dân.

Y tế dự phòng tiếp tục khẳng định vai trò là tuyến phòng thủ đầu tiên trong bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Hệ thống phòng, chống dịch được thường xuyên kiện toàn, củng cố từ tỉnh đến cơ sở, bảo đảm khả năng đáp ứng nhanh với các tình huống dịch bệnh phát sinh. Hoạt động giám sát dịch tễ được tăng cường, giúp phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ca bệnh tại cộng đồng, kiểm soát hiệu quả các bệnh truyền nhiễm lưu hành như sởi, sốt xuất huyết, tay chân miệng, bạch hầu, não mô cầu và nhiều bệnh truyền nhiễm khác. Đặc biệt, trong giai đoạn dịch COVID-19 diễn biến phức tạp, ngành Y tế đã phát huy vai trò nòng cốt trong tham mưu, tổ chức triển khai các biện pháp phòng, chống dịch, góp phần bảo vệ sức khỏe, tính mạng của nhân dân và duy trì ổn định đời sống kinh tế - xã hội.

Trẻ em trong độ tuổi được định kì đo chiều cao, cân nặng đánh giá các chỉ số dinh dưỡng

Cùng với công tác phòng, chống dịch bệnh, chương trình tiêm chủng mở rộng được duy trì thường xuyên, an toàn và hiệu quả. Tỷ lệ trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm chủng đầy đủ hằng năm luôn đạt trên 96%, vượt chỉ tiêu kế hoạch đề ra. Đây là yếu tố quan trọng góp phần duy trì thành quả thanh toán, loại trừ nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, bảo vệ sức khỏe trẻ em ngay từ những năm đầu đời. Công tác chăm sóc dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em tiếp tục được quan tâm triển khai đồng bộ. Nhờ đó, tỷ lệ suy dinh dưỡng trẻ em dưới 5 tuổi giảm dần qua từng năm. Đến năm 2025, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân còn 7,7%, thể thấp còi còn 14,6%, thể gầy còm duy trì dưới 5%; tỷ lệ thừa cân, béo phì được kiểm soát dưới 7%.Những nỗ lực trong công tác chăm sóc sức khỏe toàn dân đã góp phần cải thiện đáng kể các chỉ số sức khỏe của người dân. Tuổi thọ trung bình đạt 75 tuổi, cao hơn mức bình quân chung của cả nước. Các chỉ số về sức khỏe bà mẹ và trẻ em tiếp tục duy trì ở mức tích cực khi tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi, tỷ suất tử vong trẻ em dưới 5 tuổi và tỷ suất tử vong mẹ liên quan đến thai sản đều thấp hơn mức trung bình toàn quốc. Đây là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của hệ thống chăm sóc sức khỏe từ tuyến cơ sở đến tuyến chuyên sâu, đồng thời phản ánh sự quan tâm đầu tư đúng hướng cho công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân trong nhiều năm qua.

 Người dân được quản lý, điều trị các bệnh không lây nhiễm từ cơ sở giảm tải áp lực y tế cho tuyến trên

Song song với đó, công tác quản lý bệnh không lây nhiễm được triển khai đồng bộ trên toàn tỉnh. Các hoạt động truyền thông, sàng lọc, phát hiện sớm và quản lý điều trị được đẩy mạnh tại cộng đồng. Hằng năm, tỷ lệ người từ 18 tuổi trở lên được khám sàng lọc nguy cơ và đo huyết áp đạt gần 42%; tỷ lệ người từ 40 tuổi trở lên được kiểm tra huyết áp, đánh giá nguy cơ đạt trên 60%; tỷ lệ được sàng lọc, xét nghiệm đường máu cũng đạt hơn 60%. Thông qua các chương trình này, toàn tỉnh đã phát hiện 279.667 trường hợp mắc các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường và các bệnh mạn tính khác. Trong đó, 263.240 bệnh nhân được quản lý và điều trị ngoại trú thường xuyên, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giảm nguy cơ biến chứng và giảm gánh nặng cho hệ thống y tế.

Một trong những điểm nhấn nổi bật trong giai đoạn vừa qua là việc nâng cao năng lực y tế cơ sở, đưa dịch vụ y tế đến gần hơn với người dân. Hệ thống mạng lưới y tế tiếp tục được đầu tư, củng cố theo hướng đồng bộ và hiện đại, từng bước đáp ứng tốt hơn nhu cầu khám, chữa bệnh của nhân dân. Hiện nay, 98/99 trạm y tế trên địa bàn đã triển khai điều trị tăng huyết áp và 40/99 trạm y tế thực hiện điều trị đái tháo đường. Việc quản lý và điều trị các bệnh mạn tính ngay tại tuyến cơ sở không chỉ giúp người dân thuận lợi trong tiếp cận dịch vụ y tế mà còn góp phần giảm tải cho các cơ sở khám chữa bệnh tuyến trên, tiết kiệm chi phí và thời gian đi lại cho người bệnh. Công tác bảo vệ môi trường y tế và kiểm soát các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng cũng đạt nhiều kết quả tích cực. Hoạt động quản lý nhà nước về chất lượng nước sạch sử dụng cho mục đích sinh hoạt được tăng cường. Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ công tác xét nghiệm chất lượng nước được đầu tư, nâng cấp. Năng lực xét nghiệm của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật hiện đáp ứng được 44/54 chỉ tiêu theo quy chuẩn địa phương, đạt 81,5%. Đặc biệt, 100% chất thải y tế tại các cơ sở y tế công lập được thu gom và xử lý đúng quy định, góp phần bảo vệ môi trường và hạn chế nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng.

Bên cạnh việc thực hiện hiệu quả các chương trình chuyên môn, ngành Y tế còn tích cực mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao năng lực chuyên môn và chất lượng dịch vụ. Nhiều dự án hỗ trợ kỹ thuật được triển khai hiệu quả trong lĩnh vực phòng, chống HIV/AIDS, chăm sóc sức khỏe tâm thần và đào tạo nguồn nhân lực y tế. Các chương trình hợp tác với các tổ chức quốc tế, các cơ sở đào tạo và đối tác nước ngoài đã tạo điều kiện để đội ngũ cán bộ y tế tiếp cận các phương pháp quản lý, kỹ thuật y học tiên tiến, góp phần nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Nhìn lại chặng đường 2020 - 2025, những kết quả đạt được trong công tác y tế dự phòng, chăm sóc sức khỏe ban đầu và quản lý bệnh không lây nhiễm đã khẳng định sự nỗ lực của toàn ngành Y tế trong thực hiện mục tiêu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây cũng là nền tảng quan trọng để ngành Y tế tiếp tục đổi mới, hiện đại hóa hệ thống y tế, phát triển y tế cơ sở vững mạnh, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều được tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe có chất lượng, công bằng và bền vững trong giai đoạn tiếp theo.

Nguyễn Huệ