CDC Bắc Ninh: Hiệu quả từ một mô hình phát triển mới

Tập trung nguồn lực, tạo nền tảng cho bước phát triển mới

Việc hợp nhất Trung tâm Kiểm nghiệm vào CDC Bắc Ninh không đơn thuần là thay đổi về mô hình tổ chức mà là sự kết nối giữa hai lĩnh vực có mối quan hệ chặt chẽ trong hệ thống y tế dự phòng. Từ một đầu mối quản lý thống nhất, Trung tâm có điều kiện phát huy hiệu quả đội ngũ cán bộ chuyên môn, cơ sở vật chất và hệ thống trang thiết bị đã được đầu tư trong nhiều năm, từng bước hình thành hệ thống kiểm nghiệm, xét nghiệm đồng bộ, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao trong công tác phòng, chống dịch bệnh, bảo đảm an toàn thực phẩm, quản lý chất lượng thuốc, mỹ phẩm và sức khỏe môi trường.

Cơ sở 1: Đường Thân Nhân Trung, phường Đa Mai

Định hướng này đã được tỉnh Bắc Ninh chuẩn bị từ sớm thông qua hai đề án trọng tâm của ngành Y tế là Đề án Ứng dụng phát triển kỹ thuật cao và Đề án nâng cao năng lực kiểm nghiệm thuốc, thực phẩm trên địa bàn tỉnh. Trong đó, Quyết định số 579/QĐ-UBND ngày 17/10/2024 của UBND tỉnh tiếp tục điều chỉnh, bổ sung Đề án phát triển kỹ thuật cao, giao CDC Bắc Ninh triển khai 174 danh mục kỹ thuật và đầu tư 46 loại trang thiết bị từ nguồn ngân sách nhà nước. Cùng với đó, Đề án nâng cao năng lực kiểm nghiệm thuốc, thực phẩm đã tạo cơ sở để Trung tâm đầu tư đồng bộ hạ tầng, trang thiết bị và nguồn nhân lực, từng bước nâng cao năng lực kiểm nghiệm theo các tiêu chuẩn chất lượng của Bộ Y tế.

Theo Tiến sĩ, Bác sĩ Ngô Thị Xuân, Giám đốc CDC Bắc Ninh, giá trị lớn nhất sau sáp nhập không chỉ là kiện toàn tổ chức mà là tạo điều kiện tập trung nguồn lực để đầu tư phát triển kỹ thuật cao.

"Việc hợp nhất đã tạo điều kiện để Trung tâm phát huy hiệu quả nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị dưới một đầu mối quản lý thống nhất. Chứng nhận Thực hành tốt phòng kiểm nghiệm là kết quả của quá trình đổi mới đồng bộ từ tổ chức, đầu tư kỹ thuật đến xây dựng hệ thống quản lý chất lượng. Đây cũng là nền tảng để Trung tâm tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, nâng cao năng lực kiểm nghiệm, xét nghiệm, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân."

Việc triển khai đồng thời hai đề án đã tạo nên sự cộng hưởng về nguồn lực và định hướng phát triển. Nếu Đề án phát triển kỹ thuật cao mở rộng năng lực chuyên môn thì Đề án nâng cao năng lực kiểm nghiệm thuốc, thực phẩm tạo điều kiện đầu tư chiều sâu cho lĩnh vực kiểm nghiệm. Đây là nền tảng quan trọng để CDC Bắc Ninh sau sáp nhập nhanh chóng phát huy hiệu quả mô hình tổ chức mới và từng bước đáp ứng các tiêu chuẩn quản lý chất lượng hiện đại.

Không dừng lại ở việc tinh gọn đầu mối, mô hình mới đã tạo điều kiện để các lĩnh vực chuyên môn được liên kết chặt chẽ hơn, phát huy hiệu quả tổng hợp giữa kiểm soát bệnh tật, xét nghiệm và kiểm nghiệm. Đây chính là yếu tố quan trọng tạo nên bước chuyển về chất lượng hoạt động của CDC Bắc Ninh sau sáp nhập.

Cơ sở 2: Đường Nguyễn Quyền, phường Võ Cường

Một đầu mối quản lý, hai cơ sở chuyên môn - Phát huy hiệu quả nguồn lực, tạo dư địa phát triển lâu dài

Một trong những điểm nổi bật của mô hình tổ chức sau sáp nhập là CDC Bắc Ninh đang tiếp tục phát huy hiệu quả hoạt động chuyên môn trên hai cơ sở,  được quản lý thống nhất dưới một đầu mối. Thực tiễn vận hành cho thấy đây là lựa chọn phù hợp, vừa khai thác hiệu quả hạ tầng, trang thiết bị và đội ngũ cán bộ đã được đầu tư, vừa tạo không gian phát triển lâu dài cho các lĩnh vực chuyên môn.

Hệ thống máy HPLC (Hệ thống Sắc ký lỏng hiệu năng cao) là thiết bị phân tích hóa học dùng để tách, nhận diện và định lượng các thành phần, được ứng dụng chủ yếu trong công tác kiểm nghiệm thuốc.  (Đầu tư trong Đề án Ứng dụng phát triển kỹ thuật cao ngành y tế Bắc Ninh)

Trong đó, cơ sở 2 được đầu tư theo hướng phát triển lĩnh vực kiểm nghiệm, là nơi triển khai hoạt động của phòng kiểm nghiệm đạt tiêu chuẩn Thực hành tốt phòng kiểm nghiệm (GLP) và nhiều kỹ thuật chuyên sâu về kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm, nước và các sản phẩm liên quan đến sức khỏe. Song song với đó, các hoạt động xét nghiệm y tế dự phòng, giám sát dịch bệnh, an toàn sinh học và các nhiệm vụ chuyên môn khác vẫn được tổ chức đồng bộ, bảo đảm đáp ứng yêu cầu chuyên môn trên toàn địa bàn. Việc duy trì hai cơ sở không làm phân tán nguồn lực mà ngược lại giúp phát huy thế mạnh của từng lĩnh vực trong một hệ thống quản lý thống nhất. Nhân lực, trang thiết bị, dữ liệu chuyên môn và quy trình quản lý chất lượng được điều phối linh hoạt, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng phục vụ.

Đây cũng là mô hình phù hợp với định hướng phát triển lâu dài của tỉnh. Sau sáp nhập, quy mô dân số tăng, tốc độ đô thị hóa và phát triển công nghiệp ngày càng mạnh, kéo theo nhu cầu kiểm nghiệm thuốc, thực phẩm, mỹ phẩm, chất lượng nước và các dịch vụ xét nghiệm ngày càng lớn. Việc duy trì hai cơ sở tạo điều kiện để Trung tâm mở rộng năng lực chuyên môn trong tương lai mà không phải đầu tư lại toàn bộ hạ tầng, đồng thời bảo đảm khả năng đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước và nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Hệ thống máy ICP-MS (Hệ thống phổ khối plasma cảm ứng) là kỹ thuật phân tích vết nguyên tố với độ nhạy cực cao. ICP-MS đóng vai trò cốt lõi trong việc kiểm soát chất lượng, nghiên cứu và tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn trong mỹ phẩm, thực phẩm, nước. Phân tích và phát hiện các kim loại độc hại ở hàm lượng rất nhỏ (vết/siêu vết). (Đầu tư trong Đề án Ứng dụng phát triển kỹ thuật cao ngành y tế Bắc Ninh)

Chuẩn hóa chất lượng - Nâng tầm năng lực kiểm nghiệm

Trên nền tảng nguồn lực được tập trung sau sáp nhập, CDC Bắc Ninh từng bước hoàn thiện hệ thống quản lý chất lượng theo hướng đồng bộ và hiện đại. Trung tâm duy trì hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn ISO/IEC 17025:2017, đầu tư trang thiết bị, chuẩn hóa quy trình kỹ thuật và thường xuyên tham gia các chương trình thử nghiệm thành thạo để kiểm soát chất lượng kết quả kiểm nghiệm.

Ngày 26/6/2026, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) cấp Giấy chứng nhận Thực hành tốt phòng kiểm nghiệm (GLP) trong lĩnh vực kiểm nghiệm thuốc cho CDC Bắc Ninh. Đây không chỉ là sự ghi nhận về năng lực chuyên môn mà còn khẳng định hiệu quả của quá trình đầu tư bài bản, xây dựng hệ thống quản lý chất lượng theo đúng quy định của Bộ Y tế.

Hệ thống phòng sạch và xử lý khí thải …(Đầu tư trong Kế hoạch nâng cao năng lực kiểm nghiệm)

Theo Thạc sĩ Ngô Thị Hồng, Trưởng khoa Quản lý chất lượng kiểm nghiệm, xét nghiệm, giá trị cốt lõi của tiêu chuẩn này nằm ở việc chuẩn hóa toàn bộ hoạt động chuyên môn: "Điều quan trọng nhất là xây dựng được một hệ thống quản lý chất lượng thống nhất, trong đó mọi công đoạn từ tiếp nhận mẫu, bảo quản, phân tích đến lưu trữ hồ sơ đều được kiểm soát chặt chẽ theo quy trình chuẩn. Không chỉ bảo đảm độ chính xác và tính khách quan của kết quả kiểm nghiệm, quá trình này còn hình thành văn hóa chất lượng trong toàn đơn vị, góp phần nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của mỗi cán bộ kỹ thuật."

Việc nâng cao năng lực kiểm nghiệm không chỉ phục vụ công tác chuyên môn của ngành Y tế mà còn mang lại lợi ích thiết thực cho các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và người dân. Kết quả kiểm nghiệm chính xác, kịp thời là cơ sở để tăng cường quản lý chất lượng thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm và các sản phẩm liên quan đến sức khỏe; đồng thời giúp các doanh nghiệp trên địa bàn thuận lợi hơn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh khi có thể thực hiện kiểm nghiệm ngay tại địa phương, giảm thời gian và chi phí gửi mẫu đến các đơn vị ngoài tỉnh.

Đối với người dân, năng lực kiểm nghiệm, xét nghiệm được nâng cao đồng nghĩa với việc chất lượng giám sát an toàn thực phẩm, chất lượng thuốc, nước sinh hoạt và các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng được kiểm soát tốt hơn, góp phần bảo đảm môi trường sống an toàn và nâng cao hiệu quả công tác y tế dự phòng.

Có thể thấy, kết quả đạt được không phải là thành quả của một nhiệm vụ đơn lẻ mà là kết tinh của quá trình đầu tư có trọng tâm, có lộ trình theo các đề án phát triển của tỉnh. Từ nền tảng về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn nhân lực đến hệ thống quản lý chất lượng đều được chuẩn bị đồng bộ, tạo điều kiện để Trung tâm từng bước nâng cao năng lực kiểm nghiệm, xét nghiệm và khẳng định vị thế trong hệ thống y tế dự phòng.

Từ một dấu mốc chuyên môn đến động lực phát triển mới

Trong bối cảnh Bắc Ninh đang hướng tới mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu về một hệ thống y tế hiện đại, có năng lực kỹ thuật cao và đáp ứng nhanh trước các vấn đề sức khỏe cộng đồng ngày càng trở nên cấp thiết. Việc CDC Bắc Ninh trở thành đơn vị đầu tiên trong hệ thống Trung tâm Kiểm soát bệnh tật cả nước đạt chứng nhận Thực hành tốt phòng kiểm nghiệm (GLP) sau sáp nhập là dấu mốc quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực chuyên môn của đơn vị. Thành quả này phản ánh hiệu quả của việc triển khai đồng bộ các chủ trương, đề án phát triển của tỉnh, đặc biệt là Đề án ứng dụng phát triển kỹ thuật cao ngành Y tế và Đề án nâng cao năng lực kiểm nghiệm thuốc, thực phẩm trên địa bàn tỉnh. Quan trọng hơn, kết quả đó tạo nền tảng để CDC Bắc Ninh tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, nâng cao chất lượng kiểm nghiệm, xét nghiệm, đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý nhà nước, nhu cầu của người dân và doanh nghiệp, góp phần xây dựng hệ thống y tế dự phòng hiện đại, phù hợp với định hướng phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới./.