Vừa qua, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh đã xây dựng và ban hành tài liệu “Sổ tay AI cho công chức, viên chức phiên bản 1.0”. Đây là một tài liệu, cẩm nang cần thiết dành cho toàn bộ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh, nhất là trong bối cảnh thực hiện sắp xếp bộ máy theo mô hình hai cấp kể từ 01/7/2025.
Trong kỷ nguyên Cách mạng công nghiệp 4.0, trí tuệ nhân tạo (AI) không còn là một khái niệm xa vời mà đã trở thành công cụ thiết yếu, len lỏi vào mọi lĩnh vực của đời sống, trong đó có cả lĩnh vực quản lý hành chính. Sổ tay AI nhằm trang bị những kiến thức, kỹ năng cơ bản, cần thiết dành cho cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức để làm việc hiệu lực, hiệu năng và hiệu quả hơn.
Với dung lượng 69 trang, cuốn Sổ tay AI được trình bày theo 09 phần.
Phần thứ nhất cung cấp cho độc giả về bối cảnh và sự cần thiết của AI trong hành chính công; mục tiêu của cuốn sổ.
Phần thứ hai, độc giả sẽ được giới thiệu một cách khái quát những khái niệm cơ bản về trí tuệ nhân tạo AI (Artificial Intelligence); các loại AI phổ biến như AI truyền thống (Rule-based AI), AI học máy (Machine Learning), AI học sâu (Deep Learning)..; các ứng dụng AI trong nền hành chính công và những rủi ro và thách thức khi sử dụng AI.
Phần thứ ba hướng dẫn khái quát về cách sử dụng các công cụ AI theo từng nhu cầu, Sổ tay cung cấp cho người đọc bảng tổng hợp một số công cụ thường dùng theo từng nhóm chức năng như: hỗ trợ xử lý ngôn ngữ tự nhiên; tổng hợp, xử lý văn bản; tạo slide tự động; tạo sơ đò tư duy, tóm tắt văn bản; dịch thuật văn bản và phụ đề video; tạo audio tự động từ nội dung văn bản.
Phần thứ tư cung cấp thông tin cần thiết về nguyên tắc sử dụng AI trong cơ quan nhà nước phục vụ công việc, đây là những nguyên tắc có tính định hướng, gắn liền với trách nhiệm của mỗi cán bộ, công chức, viên chức phù hợp với các nguyên tắc đã được Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn tại văn bản số 557/BKHCN-CĐSQG ngày 31/3/2025.
Phần thứ năm đề cập tới những kỹ năng, năng lực cần thiết để sử dụng AI hiệu quả, bao gồm 06 kỹ năng cơ bản: (1) kiến thức nền tảng về AI, (2) kỹ năng phân tích và quản lý dữ liệu, (3) kỹ năng tư duy phản biện và giải quyết vấn đề, (4) kỹ năng giao tiếp và hợp tác trong môi trường số, (5) kỹ năng đào tạo và phát triển năng lực AI và (6) ứng dụng AI có trách nhiệm.
Phần thứ sáu đề cập tới cơ hội và thách thức khi triển khai AI; phần thứ bẩy các xu hướng phát triển AI trong tương lai và phần thứ tám là nội dung cốt lõi của cuốn Sổ tay, mang tới cho người dùng những hướng dẫn cụ thể để có thể sử dụng ngay các công cụ AI cho công việc của mình.
Sổ tay cũng cung cấp cho ngược đọc một số thông tin về định hướng của công nghệ này, ngoài những nguyên tắc, phương pháp ứng dụng các công cụ hiện tại, tài liệu cũng không quên đề cập đến các xu hướng phát triển AI trong tương lai, từ AI tổng quát (AGI) đến AI đạo đức (Ethical AI), cho thấy một tầm nhìn dài hạn về việc ứng dụng công nghệ này.
Ảnh minh họa giờ học ứng dụng AI.
Đối với ngành Giáo dục, AI cũng đã được ứng dụng một cách sâu sắc, toàn diện tại nhiều đơn vị, nhà trường bước đầu mang lại nhiều lợi ích, đặc biệt là trong quản lý, hỗ trợ dạy và học.
Trong quản lý giáo dục, AI giúp tự động hóa các tác vụ lặp lại và tốn thời gian như xử lý hồ sơ học sinh, quản lý điểm danh, hay sắp xếp thời khóa biểu; phân tích dữ liệu lớn (big data) về kết quả học tập, hành vi và sự tiến bộ của học sinh giúp các nhà quản lý giáo dục có thể đưa ra những quyết sách, chiến lược phù hợp để nâng cao chất lượng dạy và học; tối ưu hóa việc quản lý tài sản, thiết bị và cơ sở vật chất của nhà trường, từ việc dự đoán nhu cầu bảo trì đến việc quản lý sử dụng phòng học hiệu quả...
Trong dạy và học, AI có thể giúp cá nhân hóa lộ trình học tập, hỗ trợ giáo viên trong công tác soạn giáo án, tạo nội dung và tài liệu học tập, đánh giá tự động... và đặc biệt, AI gợi mở các phương pháp dạy – học mới, kích thích tư duy phản biện và sáng tạo của cả giáo viên và học sinh, thay đổi phương thức tiếp cận, khai phá tri thức mới trên cơ sở ứng dụng AI để tìm kiếm thông tin.
Có thể khẳng định, AI không thay thế con người, nhưng sẽ thay thế những người không biết sử dụng AI. Vì vậy, mỗi cán bộ, công chức, viên chức cần chủ động học hỏi, coi AI là công cụ hỗ trợ đắc lực, ứng dụng có trách nhiệm, minh bạch và an toàn - để AI trở thành động lực thúc đẩy chính quyền số, xã hội số và công dân số cũng như đổi mới công tác quản lý, nâng cao chất lượng dạy và học của ngành Giáo dục.
Chi tiết Sổ tay AI, xin mời quý độc giả tra cứu >>> tại đây./.
