Chuyển trọng tâm từ Kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển bền vững, lồng ghép toàn diện với công tác chăm sóc trẻ em là trục hành động xuyên suốt của ngành Y tế Bắc Ninh. Báo cáo đánh giá mới nhất từ Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh cho thấy sự ổn định về các chỉ số cốt lõi, đồng thời định hình rõ những nhiệm vụ trọng tâm nhằm bứt phá hiệu quả quản lý trong giai đoạn tiếp theo.
Điểm sáng từ những kết quả thực tế
Trong nửa đầu năm 2026, toàn tỉnh ghi nhận quy mô dân số thực tế thường trú đạt hơn 3,3 triệu người với 12.088 trẻ em được sinh ra. Điểm sáng lớn nhất nằm ở công tác nâng cao chất lượng dân số khi tỷ lệ sàng lọc trước sinh tại cộng đồng đạt tới 78,7% và tỷ lệ sàng lọc sơ sinh đạt 66,0%. Sự chủ động của người dân trong việc tiếp cận các dịch vụ y tế được duy trì tốt với gần 66% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ sử dụng các biện pháp tránh thai hiện đại.
Bên cạnh đó, các hoạt động vì thế hệ tương lai được triển khai đồng bộ và nhân văn. Trong đợt cao điểm vừa qua, ngành y tế đã tổ chức tốt Lễ phát động Tháng hành động vì trẻ em, trực tiếp thăm hỏi, trao học bổng hỗ trợ các em nhỏ có hoàn cảnh khó khăn và tai nạn thương tích. Việc đa dạng hóa truyền thông qua video trực quan phối hợp với Bệnh viện Sản Nhi số 2 đã mang lại những tác động tích cực cho nhận thức cộng đồng. Triển khai các hoạt động phòng chống tội phạm xâm hại trẻ em và phòng ngừa tai nạn, đuối nước trong mùa mưa bão cũng được chỉ đạo quyết liệt xuống từng cấp xã, phường nhằm kiến tạo môi trường sống an toàn nhất cho thế hệ tương lai.
Tuy nhiên, cán cân dân số tại Bắc Ninh vẫn đang chịu áp lực lớn khi tỷ số giới tính khi sinh duy trì ở mức cao (123,4 trẻ trai/100 trẻ gái) và tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên còn chiếm tới 24,7%. Song song đó, công tác quản lý chuyên ngành đang gặp một "nút thắt" lớn khi hệ thống gửi nhận dữ liệu (MIS) từ cấp xã lên tỉnh còn mang tính thủ công, một số cán bộ y tế cơ sở mới chưa thành thạo kết xuất dữ liệu, làm chậm tiến độ làm sạch thông tin để liên thông vào hệ thống điều hành chung của tỉnh.
Định hướng chiến lược và nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới
Hiện nay, việc gửi - nhận dữ liệu chuyên ngành dân số (hệ thống MIS) từ cấp xã lên tỉnh vẫn thực hiện khá thủ công, làm tiêu tốn nhiều thời gian rà soát. Một số cán bộ y tế cơ sở mới tiếp nhận công việc chưa thực sự thành thạo trong việc kết xuất dữ liệu. Đồng thời, tiến độ cập nhật, làm sạch dữ liệu công tác trẻ em tại nhiều địa phương còn tương đối chậm, ảnh hưởng đến tiến trình liên thông dữ liệu vào trung tâm điều hành IOC của Sở Y tế.
Để giữ vững các thành quả đã đạt được và khắc phục triệt để các hạn chế về mặt hạ tầng số, Chi cục Dân số và Trẻ em tỉnh Bắc Ninh xác định các nhiệm vụ mũi nhọn cần tập trung triển khai ngay. Tập trung mọi nguồn lực rà soát, cập nhật và chuẩn hóa toàn bộ dữ liệu chuyên ngành dân số và trẻ em trên hệ thống phần mềm. Mục tiêu tối thượng là xóa bỏ quy trình thủ công, khơi thông dòng chảy dữ liệu từ trạm y tế cấp xã lên trục hệ thống IOC của Sở Y tế để phục vụ công tác điều hành thời gian thực. Tổ chức ngay các lớp tập huấn kỹ năng truyền thông và đào tạo công nghệ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ dân số phụ trách các Trạm Y tế xã, phường. Đảm bảo 100% cán bộ mới nắm vững kỹ thuật để vận hành trơn tru các phần mềm chuyên ngành. Tiếp tục đẩy mạnh phối hợp liên ngành, hướng mạnh hoạt động truyền thông về cơ sở nhằm kiểm soát mất cân bằng giới tính khi sinh và giảm tỷ lệ sinh con thứ 3. Gắn chặt các mục tiêu bảo vệ, chăm sóc sức khỏe tâm thần trẻ em mồ côi, trẻ em trên môi trường mạng với định hướng tăng trưởng bền vững của Tỉnh ủy.
Bằng sự quyết tâm chuyển đổi từ tư duy quản lý đến hành động thực tiễn, ngành Y tế Bắc Ninh hướng tới xây dựng một hệ thống thông tin dân số - trẻ em thông suốt, tạo nền tảng vững chắc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đồng hành cùng sự phát triển chung của tỉnh nhà.
