Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng chống ung thư, thông điệp về tầm soát và phát hiện sớm ung thư tiếp tục được ngành y tế nhấn mạnh như một giải pháp then chốt nhằm giảm tỷ lệ tử vong và gánh nặng bệnh tật trong cộng đồng. Thực tế tại Trung tâm Ung bướu, Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 2 cho thấy, nhiều bệnh nhân đã có cơ hội điều trị hiệu quả, kéo dài thời gian sống nhờ phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm.
Khám sức khỏe định kỳ góp phần quan trọng trong phát hiện sớm và điều trị hiệu quả bệnh ung thư
Trong căn phòng điều trị, bà Vũ Thị N (58 tuổi, TP Bắc Ninh) không giấu được xúc động khi chia sẻ về hành trình điều trị Ung thư buồng trứng. Trước đó, bà chỉ xuất hiện các triệu chứng nhẹ như đầy bụng, nhanh no – những dấu hiệu dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiêu hóa thông thường. Khi đi khám, các bác sĩ phát hiện khối u ở giai đoạn sớm. Nhờ được can thiệp kịp thời bằng phẫu thuật và điều trị theo phác đồ, sức khỏe của bà hiện đã ổn định, sinh hoạt gần như bình thường.
Không riêng trường hợp trên, anh Trần Văn M (45 tuổi, công nhân tại Khu công nghiệp Quế Võ) cũng từng chủ quan với các cơn đau âm ỉ vùng bụng kéo dài. Nghĩ rằng chỉ là bệnh dạ dày thông thường, anh tự mua thuốc điều trị tại nhà. Trong một lần khám sức khỏe định kỳ do doanh nghiệp tổ chức, anh được khuyến cáo nội soi kiểm tra chuyên sâu. Kết quả cho thấy tổn thương nghi ngờ Ung thư dạ dày ở giai đoạn sớm. Nhờ phát hiện kịp thời, quá trình điều trị của anh diễn ra thuận lợi, hiện đã có thể quay lại làm việc và sinh hoạt bình thường.
Tương tự, ông Lê Văn T (60 tuổi, Bắc Ninh) được phát hiện Ung thư đại trực tràng trong một đợt khám sàng lọc tại địa phương. Ông cho biết nếu không tham gia chương trình này, rất có thể bệnh chỉ được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn. Sau điều trị, sức khỏe của ông ổn định và ông nhận thức rõ hơn về vai trò của việc khám sức khỏe định kỳ.
Theo các bác sĩ chuyên khoa, những trường hợp trên cho thấy ý nghĩa đặc biệt quan trọng của việc phát hiện sớm ung thư. Ở giai đoạn đầu, nhiều loại ung thư hầu như không có triệu chứng rõ ràng hoặc chỉ biểu hiện rất mơ hồ. Chẳng hạn, ung thư buồng trứng thường chỉ gây đầy bụng, nhanh no; ung thư dạ dày có thể chỉ đau âm ỉ; còn Ung thư cổ tử cung thường diễn tiến âm thầm trong thời gian dài. Chính vì vậy, người bệnh dễ bỏ qua các dấu hiệu ban đầu và đến khám khi bệnh đã tiến triển nặng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, nếu được phát hiện ở giai đoạn sớm, nhiều loại ung thư có thể đạt tỷ lệ sống sau 5 năm trên 80%. Ngược lại, khi phát hiện ở giai đoạn muộn, tỷ lệ này giảm đáng kể, việc điều trị cũng trở nên phức tạp và tốn kém hơn. Bên cạnh đó, phát hiện sớm còn giúp giảm chi phí điều trị, hạn chế các can thiệp xâm lấn và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.
Hiện nay, với sự phát triển của y học, nhiều phương pháp tầm soát ung thư đã được triển khai rộng rãi như nội soi tiêu hóa, siêu âm, chụp cắt lớp, xét nghiệm máu, xét nghiệm tế bào học… Các phương pháp này giúp phát hiện sớm các tổn thương tiền ung thư hoặc ung thư giai đoạn đầu, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị.
Ứng dụng các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại như CT, MRI giúp nâng cao hiệu quả phát hiện sớm ung thư
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế Việt Nam, khoảng 30–50% các trường hợp ung thư có thể phòng ngừa được nếu người dân thực hiện lối sống lành mạnh và chủ động tầm soát định kỳ. Mỗi người nên khám sức khỏe ít nhất một lần mỗi năm, đặc biệt là những người trên 40 tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ cao.
Ngoài ra, việc duy trì lối sống khoa học đóng vai trò quan trọng trong phòng, chống ung thư như không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, ăn uống hợp lý, tăng cường vận động thể lực và kiểm soát cân nặng. Người dân cũng cần chú ý đến các dấu hiệu bất thường của cơ thể như sụt cân không rõ nguyên nhân, đau kéo dài, thay đổi thói quen tiêu hóa hoặc xuất hiện khối u bất thường để đi khám kịp thời.
Trong thời gian qua, ngành y tế tỉnh Bắc Ninh đã đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, tổ chức khám sàng lọc tại cộng đồng, đặc biệt tại các khu công nghiệp nhằm nâng cao nhận thức và phát hiện sớm bệnh ung thư. Đây là giải pháp quan trọng góp phần giảm gánh nặng bệnh tật và bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Bên cạnh các giải pháp chuyên môn, việc nâng cao nhận thức cộng đồng về Ung thư cũng đóng vai trò then chốt trong công tác phòng, chống bệnh. Thực tế cho thấy, nhiều người dân vẫn còn tâm lý e ngại, sợ phát hiện bệnh hoặc cho rằng khi chưa có triệu chứng rõ ràng thì chưa cần đi khám. Chính suy nghĩ này đã khiến không ít trường hợp bỏ lỡ “thời điểm vàng” để phát hiện và điều trị sớm.
Các chuyên gia y tế khuyến cáo, tầm soát ung thư không nên chờ đến khi có dấu hiệu bất thường mà cần được thực hiện chủ động, định kỳ theo độ tuổi và yếu tố nguy cơ. Đặc biệt, với những người có tiền sử gia đình mắc ung thư, việc kiểm tra sớm càng có ý nghĩa quan trọng trong việc phát hiện các tổn thương tiền ung thư.
Ngoài ra, việc ứng dụng công nghệ trong y học hiện đại cũng đang mở ra nhiều cơ hội mới trong phát hiện sớm ung thư. Nhiều kỹ thuật tiên tiến giúp phát hiện tổn thương ở kích thước rất nhỏ, từ đó nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán và hiệu quả điều trị.
Có thể thấy, cuộc chiến với ung thư không chỉ phụ thuộc vào y học mà còn phụ thuộc vào ý thức của mỗi người dân. Chủ động tầm soát, thay đổi lối sống và khám sức khỏe định kỳ chính là những “lá chắn” hiệu quả giúp mỗi người bảo vệ bản thân và gia đình trước căn bệnh nguy hiểm này.
