Vitamin E là một trong những chất chống oxy hóa mạnh mẽ và được chứng minh trong nhiều nghiên cứu lâm sàng, có tác động tích cực tới quá trình kiểm soát glucose máu, cải thiện mức viêm và hỗ trợ sức khỏe tim mạch ở bệnh nhân tiểu đường.
Vitamin E là nhóm các hợp chất tan trong chất béo, trong đó d-alpha-tocopherol là dạng phổ biến nhất có hoạt tính sinh học mạnh. Với đặc tính chống oxy hóa vượt trội, vitamin E giúp trung hòa các gốc tự do gây hại – thủ phạm gây tổn thương tế bào tụy, đề kháng insulin và xơ vữa mạch máu.
Các biến chứng tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở người đái tháo đường với khoảng 52 - 80% trường hợp mắc bệnh(1). Trong số đó, mức glutathione nội bào (GSH) bị suy giảm mạnh có liên quan mật thiết đến trạng thái stress, quá trình oxy hóa và viêm nhiễm. Đây được xem là 3 yếu tố chính gây ra các bệnh lý tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường.
Sơ đồ tác động của trạng thái stress, quá trình oxy hóa và viêm nhiễm đến việc hình thành bệnh lý tim mạch ở bệnh nhân đái tháo đường
Ở người mắc bệnh tiểu đường, mức độ stress oxy hóa thường tăng cao do tình trạng đường huyết tăng kéo dài. Tình trạng này không chỉ làm tổn thương mạch máu mà còn gây rối loạn lipid máu, viêm mạn tính - những yếu tố làm tăng nguy cơ biến chứng tim mạch, thần kinh và thận. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng vitamin E là yếu tố tiềm năng để cải thiện chuyển hóa sức khỏe tim mạch, thông qua việc tăng mức (GSH) trong huyết tương và giảm các chỉ dấu viêm, stress oxy hóa.
Cơ chế tác động của vitamin E đến việc kiểm soát đường huyết thông qua cải thiện hiệu quả hoạt động của insulin tại tế bào, bảo vệ tế bào beta và màng tế bào tụy khỏi tổn thương từ gốc tự do. Đồng thời hạ thấp các chỉ dấu viêm như hs-CRP, TNF-α, IL-6, giảm malondialdehyde (MDA) và tăng hoạt tính glutathione chống oxy hóa nội sinh (GSH), (SOD) ở bệnh nhân tiểu đường.
Cơ chế tác động của tinh chất Curcumin, vitamin E và vitamin D đối với việc giảm thiểu ảnh hưởng của gốc tự do gây ra các biến chứng của bệnh tiểu đường
Cụ thể, một hệ thống nghiên cứu phân tích từ 12 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên được công bố trên tạp chí Nutrients (2023, Volume 15, Article 944) đã đánh giá tác động của vitamin E đối với người mắc tiểu đường, trong đó có 18% trường hợp liên quan đến bệnh tim thiếu máu cục bộ.
Kết quả cho thấy việc bổ sung vitamin E liều 450mg/ngày trong 3 tháng giúp làm tăng hoạt tính SOD và mức chống oxy hóa toàn phần ở bệnh nhân tiểu đường có bệnh tim thiếu máu cục bộ. Đánh giá cũng cho thấy vitamin E giúp làm tăng mức glutathione – chất chống oxy hóa nội sinh vốn bị suy giảm ở bệnh nhân tiểu đường type 2, từ đó cải thiện khả năng kiểm soát đường huyết cho người bệnh.
Ngoài ra, vitamin E không chỉ ảnh hưởng đến đường huyết mà còn làm giảm các chỉ dấu viêm nguy cơ bệnh tim mạch, hỗ trợ làm chậm tiến triển các biến chứng vi và đại mạch ở bệnh nhân mắc đái tháo đường. Loại vitamin này còn giúp cải thiện chỉ số lipid máu thông qua việc kiểm soát sự gia tăng của cholesterol xấu (LDL) và Triglyceride – hai yếu tố hình thành tình trạng xơ vữa mạch máu.
Điều này cho thấy tiềm năng của vitamin E như một phần trong liệu trình điều trị bổ trợ giúp tăng mức glutathione nội bào GSH, từ đó tăng cường khả năng chống oxy hóa, hạn chế các biến chứng do stress oxy hóa gây ra trong cơ thể, ngăn ngừa nguy cơ biến chứng không chỉ ở người bệnh tiểu đường, tiểu đường có nguy cơ mắc tim mạch, người bị bệnh tim mạch mà cả người có sức khỏe bình thường.
Mặc dù vitamin E được xem là có ích với sức khỏe, nhưng khi sử dụng với liều quá cao (trên 800 IU/ngày) có thể làm tăng nguy cơ chảy máu hoặc gây phản ứng phụ trên tim mạch ở một số trường hợp. Vì vậy người dùng cần được bác sĩ chuyên khoa nội tiết hướng dẫn sử dụng cụ thể về liều lượng và thời gian sử dụng.
Thông thường, vitamin E có trong hầu hết các loại thực phẩm giàu chất béo lành mạnh như: hạt hướng dương, dầu oliu, hạnh nhân, quả bơ… Tuy nhiên, quá trình chuyển hóa thực phẩm có xảy ra sự hao hụt một phần dưỡng chất, vì vậy nên kết hợp bổ sung các sản phẩm viên uống tinh chất vitamin E, với hàm lượng phù hợp từ 200 – 450mg/viên để đảm bảo hoạt động oxy hóa của vitamin E khi vào cơ thể.
Viên uống WellVita E 400IU của Dược phẩm E&S Việt Nam là một trong những sản phẩm tinh chất vitamin E phù hợp để sử dụng hàng ngày, cung cấp 400IU vitamin E tự nhiên (tương đương 450mg/viên) chiết xuất từ đậu nành nhập khẩu từ Mỹ, hỗ trợ bổ sung vitamin E, tăng khả năng chống oxy hóa và cải thiện sức khỏe.
Kết hợp sử dụng tinh chất vitamin E hỗ trợ kiểm soát nguy cơ biến chứng cho người bệnh tiểu đường
Với nhiều bằng chứng cho thấy vai trò chống oxy hóa tích cực vào quá trình điều trị ở người bệnh tiểu đường, việc phát triển phương án hỗ trợ điều trị bằng vitamin E thông qua chế độ dinh dưỡng hoặc thực phẩm bổ sung hứa hẹn là phương pháp tiềm năng cho mọi người cải thiện sức khỏe một cách hiệu quả, phù hợp và lành mạnh.
Nguồn: “Dietary Supplements Potentially Target Plasma Glutathione Levels to Improve Cardiometabolic Health in Patients with Diabetes Mellitus: A Systematic Review of Randomized Clinical Trials”, Phiwayinkosi V. Dludla và cộng sự, MDPI, 2023.
