Trong bối cảnh nhu cầu tiêu dùng thực phẩm ngày càng gia tăng cả về số lượng và chủng loại, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm (ATTP) tiếp tục là vấn đề được toàn xã hội quan tâm. Tại tỉnh Bắc Ninh, với đặc thù địa bàn đông dân cư, nhiều khu công nghiệp, hoạt động sản xuất, kinh doanh thực phẩm diễn ra sôi động, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý ATTP ngày càng cao. Trong tổng số 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh, xã Chi Lăng là một trong những địa phương tiêu biểu cho nỗ lực tăng cường kiểm soát ATTP từ cơ sở, qua đó góp phần phản ánh bức tranh chung của toàn tỉnh.
Xã Chi Lăng hiện có 15 thôn với 22.344 nhân khẩu, là địa bàn có chợ phiên truyền thống cùng hệ thống các đại lý cung ứng thực phẩm phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân. Hoạt động giao thương sôi động vừa tạo điều kiện phát triển kinh tế, vừa tiềm ẩn nguy cơ mất ATTP nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Nhận thức rõ điều này, Đảng ủy, UBND xã đã xác định công tác ATTP là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, đặc biệt trong các dịp cao điểm như Tết Nguyên đán, mùa lễ hội, “Tháng hành động vì ATTP”.
Dưới sự hướng dẫn chuyên môn của ngành y tế, Trạm Y tế xã Chi Lăng đã chủ động tham mưu triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Công tác tuyên truyền được chú trọng với nhiều hình thức đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Trong quý I/2026, địa phương đã tổ chức 12 buổi tuyên truyền qua hệ thống loa truyền thanh, lồng ghép nội dung ATTP vào các buổi sinh hoạt cộng đồng, trường học; phối hợp tổ chức các hội nghị tập huấn với sự tham gia của cán bộ chuyên môn tuyến tỉnh.
Nội dung tuyên truyền tập trung vào phổ biến quy định pháp luật, hướng dẫn lựa chọn, bảo quản thực phẩm an toàn, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và các bệnh truyền qua thực phẩm. Các hình thức truyền thông trực quan như treo băng rôn, khẩu hiệu cũng được triển khai rộng khắp, góp phần nâng cao nhận thức của người dân và các hộ kinh doanh.
Đồng chí Trần Trường Thịnh – Phó Chủ tịch UBND xã Chi Lăng trưởng đoàn giám sát ATTP phát biểu chỉ đạo
Song song với đó, công tác kiểm tra, giám sát được tăng cường với sự tham gia của các đoàn liên ngành. Trong 3 tháng đầu năm 2026, địa phương đã tiến hành kiểm tra 39 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống; đồng thời hướng dẫn, vận động 103/188 cơ sở ký cam kết bảo đảm ATTP. Qua kiểm tra cho thấy, nhiều cơ sở đã có chuyển biến tích cực, chú trọng hơn đến nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện vệ sinh chế biến và bảo quản thực phẩm.
Đáng chú ý, trong quý I/2026, trên địa bàn xã không ghi nhận vụ ngộ độc thực phẩm nghiêm trọng nào. Kết quả này cho thấy hiệu quả bước đầu của việc tăng cường giám sát, kiểm soát nguy cơ ngay từ cơ sở.
Tuy nhiên, thực tế công tác ATTP tại xã Chi Lăng cũng phản ánh những khó khăn chung của nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh. Đó là số lượng cơ sở sản xuất, kinh doanh nhỏ lẻ còn nhiều, phân tán; điều kiện cơ sở vật chất hạn chế; một bộ phận người dân và hộ kinh doanh chưa chấp hành nghiêm các quy định về ATTP.
Đặc biệt, các khu vực bếp ăn bán trú tại trường học, hàng quán quanh cổng trường, cùng với xu hướng kinh doanh thực phẩm qua mạng và giao hàng tận nơi đang đặt ra nhiều thách thức trong công tác quản lý. Việc kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, điều kiện chế biến trong các mô hình này còn gặp nhiều khó khăn.
Đoàn Kiểm tra giám sát ATTP tại trường Mầm Non Yên Giả.
Ông Nguyễn Khắc Thăng – Giám đốc Trạm Y tế xã Chi Lăng cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là lực lượng cán bộ y tế còn mỏng, trong khi phải đảm nhiệm nhiều chương trình cùng lúc. Công tác ATTP đòi hỏi sự giám sát thường xuyên, liên tục nhưng nhân lực còn hạn chế. Bên cạnh đó, việc thiếu thiết bị xét nghiệm nhanh khiến công tác kiểm tra chủ yếu dựa vào cảm quan, chưa đủ cơ sở định lượng để xử lý vi phạm. Trước sự phát triển nhanh của các hình thức kinh doanh thực phẩm mới, đặc biệt là bán hàng qua mạng, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới phương thức quản lý, tăng cường giám sát chủ động thay vì chỉ kiểm tra định kỳ.”
Ghi nhận tại chợ phiên trên địa bàn xã, nhiều tiểu thương đã có sự thay đổi tích cực trong nhận thức và hành vi. Chị Nguyễn Thị Hằng., một tiểu thương kinh doanh thực phẩm chia sẻ: “Sau khi được tuyên truyền, tập huấn, chúng tôi đã chú ý hơn đến nguồn gốc hàng hóa, giữ vệ sinh khu vực bán hàng sạch sẽ. Khách hàng giờ cũng quan tâm nhiều hơn đến an toàn thực phẩm nên mình phải làm đúng để giữ uy tín.”
Tuy vậy, vẫn còn một số hộ kinh doanh chưa thực sự quan tâm đúng mức đến ATTP, đặc biệt là trong việc bảo quản thực phẩm và đảm bảo điều kiện vệ sinh trong quá trình chế biến. Đây là vấn đề cần tiếp tục được chấn chỉnh trong thời gian tới.Từ thực tiễn tại cơ sở, có thể thấy công tác bảo đảm ATTP muốn đạt hiệu quả bền vững cần có sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, trong đó vai trò của chính quyền địa phương và ngành y tế là then chốt, đồng thời phát huy ý thức, trách nhiệm của mỗi người dân và hộ kinh doanh.
Kiểm tra xuất ăn bán trú tại trường Tiểu học Chi Lăng
Trong thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục xác định tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo về ATTP; coi đây là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, gắn với mục tiêu nâng cao chất lượng cuộc sống và xây dựng nông thôn mới nâng cao. Công tác tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng thiết thực, hiệu quả, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Cùng với đó, hoạt động kiểm tra, giám sát sẽ được triển khai có trọng tâm, trọng điểm; tăng cường kiểm tra đột xuất đối với các cơ sở có nguy cơ cao; kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm nhằm đảm bảo tính răn đe.
Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ATTP đang được các địa phương quan tâm triển khai. Mô hình xây dựng mạng lưới báo cáo nhanh liên ngành thông qua các nền tảng số như Zalo được kỳ vọng sẽ giúp phát hiện và xử lý kịp thời các vi phạm, hạn chế nguy cơ mất ATTP.
“Chúng tôi mong muốn được tăng cường trang thiết bị, đặc biệt là các bộ xét nghiệm nhanh, cùng với các lớp tập huấn chuyên sâu về điều tra, xử lý ngộ độc thực phẩm để nâng cao năng lực cho tuyến cơ sở,” ông Nguyễn Khắc Thăng kiến nghị.
Có thể thấy, xã Chi Lăng chỉ là một trong 99 xã, phường trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, song những kết quả và khó khăn tại đây cũng là bức tranh thu nhỏ phản ánh thực trạng chung trong công tác bảo đảm ATTP hiện nay. Từ những kinh nghiệm thực tiễn, nếu được nhân rộng và triển khai đồng bộ, sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý ATTP trên toàn tỉnh.
Với sự quyết tâm của các cấp, các ngành và sự đồng thuận của người dân, công tác bảo đảm an toàn thực phẩm tại Bắc Ninh nói chung và các địa phương nói riêng sẽ tiếp tục có những chuyển biến tích cực, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng, xây dựng môi trường sống an toàn và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
